Literatura japonesa (1)

16 Oct

N’i a per qui es l’equitacion o la petanca, jo es lo Japon. Bon es periodic dab jo, vau passar un més a hum sus la metallurgia, puish lo més d’apres serà benlèu l’industria litica dens l’Aurinhacian… Fau pas cercar a compréner, soi un passionat a tèrmi cort. Dens las quite serias televizadas soi atau : i a una o duas setmana es estada difusida sus la BBC la fin de la 6au sason de Doctor Who. Tot lo monde dens mon entoratge ic a espiat en englés, shens quitament esperar los sostítols francés. Bon ben per jo, es pas pressat. M’agrada hòrt aquèra seria totun, mes adara soi pas dens l’esperit, èi pas enveja. I a ben un petit quauque ren au mei pregond de jo que borbolheja en pensar que la vertat es sonque a dus-tres episòdis de jo, mes que va, se pòt enqüèra contenir.

I a un més, la passion èra lo Japon e la lenga japonesa. S’es un chic apatzat despuish, mes lo borbolh i es enqüèra, l’enteni. Tot aquò comencet per la cosina, pr’amor èm anats minjar de sushi 寿司 e nos èm dits que devèva pas èster complicat d’ic hèser. E vertat es pas complicat. (Se un dia etz convidats en çò d’amics que hèsen la gòda pr’amor qu’an hèit de sushi, son de cacos. A costat deu maki 巻き寿司 (lo rotlat dens la huelha d’alga), o deu nigiri 握り寿司 (lo peish pausat sus una boleta de ris), la tarta aus pomas es una recèpta hautament elaborada). Apres soi passat a una cosina un chic mensh clincanta que lo sushi dab quauques plats mei familiaus (lo Takikomi gohan 炊き込みご飯 per exemple). La cosina mena dinc au biais de se tenir en taula, pr’amor passat lo costat exotic, sembla estranh de minjar dab baguetas (hashi 箸) per un occidentau, e perque utilizan un ricecooker o un bento ? Donc de la taula, passam a la sociologia (un chicòi, e ? Soi pas lo Pierre Bourdieu de la societat japonesa) e quan passas lo ton temps libre a catalogar una bibliotèca occitana, naturaument, l’etapa ultima es la literatura japonesa.

G©®gle estot mon amic (èra avant l’ahar Mela…), Wikikipèdia tanben, e èi donc decidit de me penchar sus Tanizaki Jun’ichirō 谷崎 潤一. Perque ? Pr’amor de la lei deu Am-stram-gram pic e pic e colegram, article 3 alinea 4. (L’algoritme de la botica deu site de l’IDECO es basat sus la medisha lei per te perpausar un article a l’escadut. S’es IDECO, es seriós, non ?)

Tanizaki (es son nom, e Jun’ichirō es lo petit nom, los Japonés inversan, es atau) es nascut en 1886 a Tokyo hens una familha de rics mercadèirs, e avot una enfancia urosa (segond Wikiki qu’estot a l’escòla dab eth). Quan lo gran se passa l’arma a gaucha (era lo mèste), la familha cad un chic los degreus de l’escala sociau, e bon, patin e cofin lo Jun’ichirō se cerca un chic. A la plaça de mercadèir, se descubrís escrivan (aquò es una ellipsi pr’amor soi pas Mireille Dumas). Bon e deu còp, es escrivan a la Beigbeder, es a díser dab la dròga, l’acòl e las putas. En 1923, Tokyo es fracassat per un tèrratrem, Tanizaki escapa a la mòrt sap pas com, s’en va deu costat de Kyoto e descubrís la region, que marcarà son òbra.

Bèra biografia. Me haré cagar de véder despuish l’aute costat deu ridèu blanc de la mòrt un tau elògi funebre…

Bref…

Me soi donc crompat en purmèr dus libes corts Le coupeur de roseaux et Le Meurtre d’O-Tsuya. E com m’an agradat, ma Forever Polida m’a crompat La clef e Le Journal d’un vieux fou (mes aqueth l’èi pas enqüèra legit).

Vos perpausi donc una seria d’article, a rason d’un per libe, per vos hèser descubrir aqueth monde. Vam començar dab Tanizaki, puish vederam per la seguida.

Bloguitge :-(

11 Oct

Es pas una bona navèra :

http://melanizetofre.blogspot.com/

Edit  deu 16/10/2011 :
Bon, fin finau las causas se son restablidas.
Èm sauvats !

Lo campion deu Teishenèir

5 Set

E òc ! que l’èi ! N’i a que disen que soi pas briga sportiu ; ben jo, èi ma bala blanca ! Na !

L’èi avuda quan èri dròlle e que hasèvi au tennis. Es pas la classa aquò ? l’èi trobada dens lo vielh tiret d’un vielh mòble, tota cascanta. A pas devut véder la lutz deu sorelh despuish una decennia (o duas…)

Bon, çò qu’es mensh la classa es que l’èi avuda shens passar lo test… Me l’an balhada pr’amor n’avèvi pas mancat nat cors dens l’annada. E es benlèu pas una maishanta causa, pr’amor qu’èi cercat un chic sus lo web, e los critèris d’evaluacion son aquèths :

  • Enviada en Còp Drèt dens lo terrenh de simple ;
  • Renviada en Còp Drèt et Revèrs dens lo terrenh de doble ;
  • Servicis a partir de la linha de servici, de cap a se.

Donc s’avètz plan comprés, cada accion non pren pas en compte lo hèit que i aja un hialat. Sembla normau per eths de passar lo hialat. Estranh aqueth biais de pensar…

Lo japonés en mangà

2 Set

20110831-021154.jpgÈi estranh que i aja pas quauqu’un per ensajar d’aplicar la metòda a l’occitan. Avem totun lo gascon lèu e plan (degun pensè pas tanpauc au « gascon lentament e mau », estranh ?), lo Parli occitan (ben non, n’ic parli pas enqüèra, sinon aurèi pas crompat lo libe…) o lo Òc-ben ! (Okaaaaaay !). Mes avem pas enqüèra l’Occitan en pintrura rupestra (ben òc, fau har dens l’estile locau…).
Mes perque ensajarèi d’aprener lo japonés que degun parla a mensh de 10000 km ? Ben, apreni ben l’occitan, e de còps, i a mei de rota a har per trobar un locutor…

Edit : Èi oblidat de precisir que l’autor es catalan (aquò es la classa, non ?)

La vertat sus lo Club des Cinq…

29 Ago

Sabi pas s’avetz desjà legit una aventura deu Club deus Cinq, mes uèi soi tombat sus un deus libes, que ma mair a crompat per la dròlla que guarda a casa, e i a quauqu’arren que m’a trucat, que m’avó pas trucat quan èri dròlle : com se hè qu’a cada còps los très François, Mick e Annie sian oblijat d’anar en vacancias en çò de Clauda la cosina (e lo can Dagobert) ?

Parten pas jamei  dab los lors pairs. L’excusa oficiau es « la mair acompanha lo pair dens lo son viatge d’ahar »… Èi una auta ipotèsi : quan se sap que la sian s’apèra Na Dorsel, pensi que los pairs s’acordan una bona mesada de partatge e d’escambi au Cap d’Agde.

Los qu’an comprés an comprés…

Made in Japan

5 Ago

Sabi pas mes se, coma jo, etz un chic bobo-branchouille, benlèu vos agrada la cosina japonesa. E benlèu vos agrada tanben de cosinar…
Èi trobat lo blòg ginhec d’una francesa que demora au país deu sorelh lhevant :

A vos baguettes

Es fabulós, i a tota la basa, sufís de se deishar anar a la creativitat.

Lo solet chepic, es un pauc la blogaira èra-medisha qu’es, com díser,… un chic colheta-panpan…

Vos deishi dab una video sus la famosa sopa (deliciosa) que se pòt minjar dens los restaurants japonés de França :

Deu costat de Chamberet…

14 Jul

Pueg de Faia

TERRA

Segur n’ai parlat de la terra. N’ai parlat e ne’n parlarai.
Mas la terra, per ieu, d’en primier, quo era be quela terra, ma terra, la terra de mon país.
La terra que labourave, que ne’n tirave lo rochier. Lo prat onte gardave, entre los plais que venan nauts
– lo fau e la nosilhiera, lo bòsc de chabra e lo chastanh -. Lo sendaròl onte passave, que lo fretave un bocin mai.
L’erba, que l’ai fenada, e lo fen qu’ai sejat. Quo es be lo ciau d’aqueu país, e los puegs a la perduda entre fums e nivols.
Ma maison. La maison de terra, de peira, de bòsc, lo bassuelh de la maison e la còssa sus los landiers.
Lo fuec, la font e l’aer, tot ço que chau per viure, ço qu’ai a l’entornde ieu. Mas la terra de lonh es be terra parier,
ço que pòrta la terra e la mar ço que mena, e lo mesme solelh e los solelhs d’alhors, fums d’estialas,
fum de poussiera. En las priondors dau ciau de tots los ciaus, quala que sias, poussiera,
te chante la terra, ma terra, en lo denaut, en lo debas, dins lo pareisser mai dins l’esser, te chantarai, tu l’òme viu
dins lo secret de l’estindòla e dins lo còr de Dieu.

DELPASTRE Marcela (1984). «Terra», Lo Leberaubre, n°12, p 4.

Les aventures de Philibert, capitaine puceau

10 Jun

Vos l’èi pas jamei dit, es benlèu un acte mancat hart de significacion, mes i a quauques més, soi anat véder aquèth filme : Les aventures de Philibert, capitaine puceau. E òc, soi jo, un deus 47 299 qu’i son anats la purmèra setmana…
Es un pastiche de filmes de capa e d’espada de l’epòca de Jean Marais.

Quan son pair passa l’arma a gaucha, Philibert descobrís qu’èra pas son pair. Lo son pair èra un nòble e estot tuat per lo maishant Clotindre (Alexandre Astier). Philibert lo dèu venjar per tornar trobar lo son rang.
Bon fau saber que Philibert a la particularitat d’èster inocent… e puncèu. Es pur, de còr e d’arma, a un punt tau que se hè engarçar a cada còp. Es lo brava, qu’es tant brave que n’en es pèc. E es aquò que hè arrider.

Deu costat de l’umor, fau saber que lo filme es gessit de la còla que hasot los dus OSS 117(scenarista, …). I a un comic de moeurs que necessita quauquas referéncias. (Per exemple, quan dens OSS 117 – Rio ne répond plus, lo cap deus servicis secrets francés dit a OSS 117 : – Quoi qu’il en soit Hubert, vous partez pour Rio de Janeiro et en échange du microfilm, vous lui donnez 50 000 Francs. – Nouveau ? – Nouveau. Fau saber que 50 000 ancians francs hèn 500 navèths francs, sii chic o mic 75 €. Donc quan OSS 117 dit Nouveau ? es absurd per un agent secret de pensar qu’un govern posqui èster racketat de sonque 75 €… Lo rasonament se dèu héser en una fraccion de segonda, pr’amor l’explicacion es caganta.) Donc s’avetz pas las claus deus filmes de capa e d’espada, Philibert es pas tròp comic… Bon enfin, i a pas sonque aquò, i a quauques gags que m’an hèit petar d’arríder. Quan lo Philibert dèu menar l’equipatge d’una galèra dinc a la mutineria, mes shens desvelhar los sordats, ic hè en chebitejar, mes dab los gests d’un gran orator. Una scèna memorabla que s’acaba per los aplaudiments muts deus galerians…

Fin finau, un filme pas tant pèc que Les Bronzés, un chic dens la dralha de La cité de la peur, mes arcuelhut com Les clefs de bagnoles.

X-Men : First class

8 Jun

X-Men : First class
Bon, èi pres mei de plasér que dab L’estanquet de ta raça, solide, mes compreni pas la critica qu’èi entenut sus France Inter dens l’emission On aura tout vu. La critica que parlava d’un filme diferent deus autes X-Men, lo tèma de la diferéncia, etc… Ben non, es un bon divertiment, mes es pas mervelhós, e sustot es pas briga diferents deus autes (bon, es pas tant poirit que X-Men Origins : Wolwerine, urosament). Es un filme d’accion, dab mutans que se pausan la question de la lora plaça dens la societat e patin cofin, e que se pampan a grans còps d’ondas magneticas e telepaticas… I a quitament una mutanta volanta que pòt escupir carbons… Un filme de véder au tarif estudiant…

L’Estanquet de ta raça

27 Mai

Au bistrot du coinÈi gausat. Me soi dit : « i a pausa que soi pas anat véder un filme a l’Utopia de Bordèu, hèn l’esfòrç d’ic passar en occitan, anem… » La serada èra perpausada per l’IEO33. A la fin, èra prevista una discutida « L’occitan, une langue d’aujourd’hui », animada per Eric Astié que participèt au doblatge en occitan (hè la votz de Vincent Desagnat).

Bona suspresa (la sola de la serada) : lo nombre de spectators, un cincantenat, tots chic o mic gessit deus cors per adults botats en plaça per l’IEO en Gironda. Per una vila coma Bordèu, pas tant occitanizada qu’aquò, e mei que tot per una manifestacion paganta (6 €), es una escaduda.

Lo filme :
Dejà, fau saber que la mitat deus noms sus l’afica son aquí per agranhar lo public. Bruno Solo, François Berléand, Eric e Ramzy o enqüèra Eddy Mitchell an pas que duas-tres replicas. Bon, evidentament, quitament s’avèvan avut un ròtle mei gran seré pas estat aquò que m’auré agradat…

L’istòria es hòrt simpla : es lo filme Brooklyn Boogie mes dab l’excelléncia deu cinèma francés. Fred Testot en plaça d’Harvey Keitel, e guest stars coma Eric Judor quan los americans an Lou Reed

Son los poblans d’un barri d’una grana vila (Paris ?) que s’amassan per pujar un espectacle caritatiu enta’us SDF. E tots que vènen a l’estanquet de Manu (votz de Joanda) per las repeticions. Es una iniciativa deu netejader Bertrand (Guy Lecluyse, votz de Jean-François Vignaud). E donc vedem lo barri sancèr. Es coma una fotografia de barri. Ouais, podem díser aquò…

Çò que hè vertadeirament cagar : lo sostitolatge francés. Quan avetz quate dialèctes dens las aurelhas (gascon, provençau, lemosin e lengadocian), es a díser quate biais diferents de véder una medisha lenga, e qu’avetz la possibilitat de legir la version francesa, … ben causissetz la version francesa.

Bon, fin finau, la discutida, l’avem pas vista. Em partit avant la fin deu generic. Aurí pas podut enténer lo tradicionau repic occitanista « coma es en occitan es plan© ».