archiu | En Gasconha-Nòrd… RSS feed for this section

Raymond Lagardère, Gemèir de Gasconha

28 Gen

Ièr au ser, au cinèma Utopia de Bordèu, èm anat véder lo filme de Patrick Lavaud Raymond Lagardère, Gemèir de Gasconha. Aquèra projeccion, seguida d’un desbat, èra l’overtura de las 9au Encontras cinematograficas de l’Espace Marx-Utopia qu’an per jos-títol « La classe ouvrière c’est pas du cinéma« .

Lo filme

Lo filme es metut en imatges per Jean-François Hautin, e produsit per la SMAC e las Nueits Atipicas de Lengon (dont Patrick Lavaud es lo director). Pendent 45 minutas, Lavaud hè l’entrevista, en gascon, de Raymond Lagardère, vadut en 1925 a Sòra, dens lo massis de las Lanas des Gasconha.

Hilh de meitadèir-gemèir, Raymond Lagardèra assista a 12 ans au congrès deus sindicats gemèir que se debana a Sent Sefrian. A 14, comença d’èster meitadèir-gemèir eth-medis. Puish vaquí la guèrra de 39-45, l’aucupacion alemanda. En 1943, es recrutat per lo PCF clandestin per distribuir l’Humanité, puish s’engatja dens lo maquis lanés. A la liberacion, comença son engatjament sindicau e puja chic a chic de representant locau a secretar generau de la Federacion de gemèirs e meitadèirs deu Sud Oest (1965-1990). A costat d’aquò, estot president deu cercle obrèirs de Sent Sefrian pendent 30 ans, e elegit locau 41 ans.

Podem aver duas criticas sus la fòrma deu filme : l’imatge e la realizacion. Chic de mejans permetan pas d’aver un cameraman deus bons, e de còp l’imatge en patís. Dens la realizacion, regretam a còps lo manca de pregondor deu subjècte. Per exemple, l’engatjament sindicau o l’estatut de meitadèir-gemèir s’ameritan benlèu un chic mei de prigondor.

Lo desbat

La projeccion èra donc seguida d’un desbat. La sala èra combla (un centenat de personas). Quauquas testimoniatges de personas urosas d’enténer lo « patoés de lors pairs », mes sustot quauquas precisions de Raymond Lagardère sus causas non ditas dens lo filme.

  • Raymond Lagardère dens l’emission de Daniel Mermet Là-Bas si j’y suis.

  • Raymond Lagardère, Sous les grands pins, mes espoirs, mon passé. Espace Marx Aquitaine Bordeaux Gironde, IHSA CGT, 12€.

Advertisements

Quauquas fotos de mei per Casalís e Pompejac

22 Oct

Quauquas fotos de mei per Casalís e Pompejac on se debana doman, dissabte 23, l’inauguracion d’aquesta senhalizacion.

Casalís !

23 Mai

En Sud Gironda, lo vilatjòt de Casalís (Cazalis en francés), s’es lançat dens la senhalizacion bilingua, e bravament ! Dab sonque 215 poblans, es un deus mensh poblats deu despartament, totun acò estópas un gran chepic quan vesem lo nivèu de l’iniciativa. Quan gausam sonque esperar una o duas placas d’intrada d’aglomeracion, son una detzenada de placas barrejadas dens lo vilatge, e dens lo quite quartièr de Souis, a 2 km ! A la mia coneishença, i a pas nat putz de petròli d’aquèth costat de la Gironda (lo putz de Parentís es pas d’aquèth costat), donc deu pas estar un ahar de moneda. Esperam que los vilatges mei grans, e las quite vilas coma Sent Sefrian, Vasatz, Vilandraut, Lengon e perque pas Bordèu se saberàn inspirar d’un vilatjòt atau !

Maison comuna BibliotècaBenvinguda a CasalísAubèrga de CasalísRondalèira deus Docs

Un chic mei suu Gat Mòrt …

8 Set

Qu’aví ensajat de’vs parlar deu Gat Mòrt dens un deus prumèrs articles (CLIC), mes m’èri un chic trompat … Èi trobat sus lo site de Savoir et Images en Graves Montesquieu (un chic seriós, mes èi dejà encontrat un o dus d’aquèra associacion e son monde assabentats) una explicacion possibla au toponime actuau (desolat, l’article es en francés) :

* parlez moi de l’origine du nom : Gât-Mort , Gua-Mort ou Calemort ?

Nous avons repris l’appellation du XVIII siècle que l’on retrouve sur les cartes de l’époque (Belleyme et Cassini) et qui trouve son explication dans les Variétés Bordeloises (1876) de l’abbé Baurein ,tome3, page 59 de la réédition actuelle .

 » Il y a lieu de penser que ce ruisseau est le même que celui de Calemort, dont il est fait mention dans les rôles gascons de l’an 1342. Il paroît que, dans ce temps là, on y exécutoit des Jugements rendus en matière criminelle, et c’est selon les apparences, le droit que demandoit au roi d’Angleterre, Bernard d’Escossan, qui paroît avoir été Seigneur de Saint-Magne. Pro eodem Bernardo de Scossano habendo execu – Nones juridicum, in causis criminalibus, in rivo de Calemort, infra Juridictionem, in loc.() de Sancto-Magno, infra Parrochiam de Oustens. On soupçonne donc que le nom de Calemort pourroit avoir été donné à ce ruisseau, à l’occasion du supplice de la cale jusqu’à extinction de vie, qu’on y exerçoit contre les criminels qui avoient été condamnés.  » Cette pratique toujours d’après Baurein était courante chez les celtes et chez les français. Elle était en usage à Bordeaux pour les femmes de mauvaise vie. Elle a été reconnue dans le Médoc où en 1357 une femme noble a bien été noyée à Lesparre dans les même conditions.

A Huèc !

27 Ago

Anaram Au Patac Gasconha-Nòrd, com es ua organizacion moderna, que s’es botada a l’internet e qu’a un blòg.

Es ací :CLIC

La Bòrda redonda de Gualada

17 Jul

La bòrda redonda de Gualada (quartèr Cap de Bos), darrèr exemplari d’aquèra architectura lanèsa agro-pastorau, es miaçada per la LGV

La LGV en Gironda

16 Jul

Espiatz un chic ont la LGV passarà en Gironda … (Vos ei quitament botat los noms de comunas en Occitan, segond lo libre de Bénédicte Boyrie-Fénié) Bon enfin, se cau bolegar lo cuu.

Aiga Mòrta de las Gravas, Bautiran, Begla, Bordèu, Cabanac e Villagrans, Cadaujac, Castra, La Brèda, Martilhac, Sent Medard d’Aruan, Sent Seuve, Vilanava d’Ornon,

Alhàs, Arbanats, Auròs, Balisac, Barçac, Bernòs-Baulac, Branens, Budòs, Capsiuts, Casalís, Coimèras, Cudòs, Escaudas, Giscòs, Gualada, Hargas, Ilats, Landiràs, L’Artiga, Lengon, L’Èrm e Musset, Leujats, Linhan de Vasats, Lo Nisan, Luc Mau, Marions, Maseras, Mas Rimbaut, Noalhac, Noalhan, Pont Daurat, Portèth, Preishac, Prenhac, Pujòus de Siron, Roalhan, Savignac, Sent Luguièr de Balion, Sent Miquèu de Castèthnau, Sent Miquèu de Riu Fred, Sent Pèir de Mons, Sigalens, Tolena, Usèste, Viaujac, Vilandraut, Vasats, Viralada

Lo Gat-Mòrt

25 Set


Un arriu tipic deu Sud-Gironda.

Dauna e senher, non non non ! Aqueth arriu n’es pas un sanctuarí ont se van negar los gatòts quan vaden … Non non Lo Gat-Mòrt, en francés seré « le Gué Mort« , donc en occitan gascon : lo guà mòrt.