archiu | Literatura RSS feed for this section

Deu costat de Chamberet…

14 Jul

Pueg de Faia

TERRA

Segur n’ai parlat de la terra. N’ai parlat e ne’n parlarai.
Mas la terra, per ieu, d’en primier, quo era be quela terra, ma terra, la terra de mon país.
La terra que labourave, que ne’n tirave lo rochier. Lo prat onte gardave, entre los plais que venan nauts
– lo fau e la nosilhiera, lo bòsc de chabra e lo chastanh -. Lo sendaròl onte passave, que lo fretave un bocin mai.
L’erba, que l’ai fenada, e lo fen qu’ai sejat. Quo es be lo ciau d’aqueu país, e los puegs a la perduda entre fums e nivols.
Ma maison. La maison de terra, de peira, de bòsc, lo bassuelh de la maison e la còssa sus los landiers.
Lo fuec, la font e l’aer, tot ço que chau per viure, ço qu’ai a l’entornde ieu. Mas la terra de lonh es be terra parier,
ço que pòrta la terra e la mar ço que mena, e lo mesme solelh e los solelhs d’alhors, fums d’estialas,
fum de poussiera. En las priondors dau ciau de tots los ciaus, quala que sias, poussiera,
te chante la terra, ma terra, en lo denaut, en lo debas, dins lo pareisser mai dins l’esser, te chantarai, tu l’òme viu
dins lo secret de l’estindòla e dins lo còr de Dieu.

DELPASTRE Marcela (1984). «Terra», Lo Leberaubre, n°12, p 4.

Advertisements

Recebut uèi…

14 Dec

Harry Potter e la Pèira filosofau

Pensi que la me vau passar en lectura imersiva la nuèit…

Harry Potter e las Relíquias de la Mòrt e jo

8 Dec
Harry Potter e las Relíquias de la Mòrt

Harry Potter e las Relíquias de la Mòrt

L’avèvi legit. Coma tots los autes opus de la saga d’alhors. Me brembi qu’èi començat en espiar lo purmèir, Harry Potter e la Pèire Filosofau a la television o en DVD. Bon, pòdi pas díser qu’èra la revelacion… Un filme dab 3 dròlles e de la magia, un vielh magician qu’es pas qu’una palla copia deu Gandalf deu Senhor deus Anèths (òc-es, èra la mia perioda Senhor deus Anèths, vos en parlarèi un dia…), lo topos de la pèira filosofau, e mei que mei una revirada deu títol en francés : Harry Potter à l’École des Sorciers… (Èi pas jamei comprés lo biais de pensar deus traductors francés…)

Puish, un dia, i a lo frair que se’n va sortir la cosinèta (avèva pas mèi de 11 ans) au cinèma on èra sortit lo dusau (Harry Potter e la Crampa deus Secrets) e se’n tòrna dab los 4 purmèirs libes dens un caishon. Eth, un gran capdèth de 22 ans qu’a de mau de legir mei de duas paginas dens un Entrevue o un FHM se’n tòrna dab quate libes entaus mainatges ! Evidentament, èra de prevéder a l’epòca, ic a pas briga legits (adara a cambiat, pren lo temps de’s cultivar lo cervèth). Mes jo, com es mon ainat, e qu’es lo mon modèle, a maugrat de la mia purmèira impression, me soi dit que se eth i acordava una mena d’admiracion (ad aquesta perioda, quan  se crompava un libe, èri jo que’u legèvi), devèva estar d’ensajar.

Me soi donc pres lo caishon, me soi instalat dens lo lhèit (pòdi pas léger alhors), e èi començat. 24 òras mei tard, me soi estancat a la debuta deu quatau pr’amor èri cansat… Avèvi descubert la lectura immersiva. 24 òras de Wingardium Leviosa,  de Gryffindor, de Severus Snape e mei que tot de Lo-dont-se-dèu-pas-díser-lo-nom ! Los uelhs que’m picavan… Apres una bona nuèit de repos, lo quatau (mei long) es passat, puish es vengut lo temps de l’atenta.

Un dia, en cors de filosofia, un d’aqueths cors de M. Lobreton a periodicitat exacerbada (8 òras per setmanas !!!), lo mon vesin de classa Adrian n’èra pas disponible per la partida de morpion quotidiana. O lo con ! Èra la léger lo 5, Harry Potter e l’Òrdi deu Fènix. De notar la perspicacitat deu professor que s’es benlèu dit que lo gojat èra a legir un diccionari de la filosofia (984 paginas…). Com es un amic, me la prestat.

Me brembi que coma soi un cusson, èi descargat lo 6 en PDF (o ! Es mau !), e me soi quitament descargat lo 7 en anglés, pr’amor avèvi pas la paciéncia d’esperar la sortida francesa (es mau tanben, mes es onorable d’un vejaire intelectuau !).

Bon, per çò qu’es deus filmes, decebut per l’adaptacion deu Senhor deus Anèths, soi pas anat au cinèma. Çaquelà, lo 3 m’agradè. Èi descargat lo 5 e lo 6 (O !) que son tròp sornes d’un punt de vista picturau, e cau díser la vertat, èi de mau dab los ados !

Es per despieit que’m anat véder lo setau dissabte, e pr’amor qu’èm de vedèus mei que tot ! Entre Los Mocadors sus la laca d’Arcaishon o « com se préner quauques més de vacanças pagats per la produccion » de Canet e Potiche, la causida èra pas aisida ! Fin finau, regreti pas ! Lo filme es plan fidèl au libe, e lo hèit d’ic aver trencat en duas partidas (la segonda sortirà en julhet se’m sembla) sèrv l’istòria. Evidentament, la purmèira rason es mercantila : es la fin de 10 annadas de temps d’abonde e la garia aus ueus d’aur se va lèu passar au topin. Totun, lo hiu de l’istòria es plan respectat e i a pas nada alambicacion. Corrècte.

Es un episòdi qu’es aquí entà clavar un istòria ont se parla d’un Senhor de las Tènebras, se cau donc esperar tota una tropa de mòrts. I a personatges aus quaus nos èram estacats que van pas véder la fin. E causa estranha per un Harry Potter, i a de paisatges deus bèths.

Soi estat plan susprés per la qualitat deu filme. Es un bon divertiment, plan hèit e tot. Las 2h25 passan plan. Pensi que serèi au rendetz-ve per la dusau partida.

 

Tè o Cafè ?

6 Dec
Lo TARDIS, vaishèth deu Doctor dens Doctor Who

Lo TARDIS, vaishèth deu Doctor dens Doctor Who

Se me balhatz la causida, m’agradaré mei un monde shens television qu’un monde shens libe. Pòt semblar estar una frasa telefonada, d’alhors, es una frasa telefonada. S’encontra mei, dens un mitan chic o mic culturau, coma l’es lo mitan occitanista, de personas estacadas a la literatura qu’a la television. Es pas forçat a 100%, las causas cambian. I a ben una drèita descomplexada, dèu donc existir una mena de categòria d’afogats de cultura televisuau descomplexats. D’alhors, ic disi shens nada vergonha, soi un fanatic de Doctor Who, e los filmes de cinèma que m’agradan lo mei son los filmes d’accion. Lo darrèir en data, que me balhè un plaser vertadèir es l’Agéncia Tot Risc, l’adaptacion de la seria televisada plan coneishuda deus telespectators de TF1 dens las annadas 80 e 90. Aquèth filme es colhon e hart de testosteròna, pas briga seriós, mes au mensh, i a pas de coneria dedins de la mena « Ricard Ier d’Englatèrra es mòrt en França » (Robin Hood de Ridley Scott) o « Balha me la sau, hè hred aqueth ser e mon pair es PDG donc soi desesperat per la vita aisida qu’èi » (Vòli parlar deu « cinèma d’autor » francés). Pensi pas que lo realizator aja ensajat de har una satira de la societat americana, o una descripcion ponchuda de las relacions entre l’U.S. Army e la C.I.A. Lo cinèma m’agrada purmèir que tot quan es un divertiment. Benlèu qu’ad una epòca èi avut un comportament tròp elitista de cap au cinèma (coma dab la musica d’alhors, ensajarèi d’en parlar un aute dia). Me la jogavi « Kubrick es un gran » e tot aquò, quan fin finau, au mei pregond de jo, los sons filmes me hasèvan cagar. Plan segur, Eyes Wide Shut es un merda, mes bon, lo filme a de las cinconstàncias atenuativas : Kubrick es mòrt avant lo montatge. Çaquelà, shens díser que Full Metal Jacket o Shining son maishants, m’agradan pas. Es atau.

Tot aquò per díser que… A merda, me soi perdut lo hiu !

Lo Marronaire

10 Abr
Cronicas dau saubre-viure

Cronicas dau Saubre-Viure, Ed. Lucien Sourny, 2002

Sabetz, s’avetz un chic seguit aqueste blòg, que soi un chic marronaire (Avatar es de racar, e patin e cofin). Me soi crompat un aute libe de Melhau : Cronicas dau saubre-viure (ISBN 2-911551-81-8). Es pas sus lo libe que vau racar, e pas tanpauc suu Melhau. Vau quitament pas racar aqueth còp ! Lo libe es deus bons. Es un recuelh de cronicas radiofonicas que l’òmi hasèva en 1985 a Radio France Limoges dus-tres còps la setmana. Parla a cad còp d’un aspècte de la cultura limosina, per exemple l’expression « Chabatz d’entrar !« ,  l’aparicion deu tistèth de plastic vert dens las campanhas, o la proliferacion de la teleprospeccion. Cad dia, un encàs per repotegar, benlèu un chic passadista, de la mena « C’était mieux avant !« . Çaquelà, un argument solide :

Te vòle parlar uei d’un petit quauqua res que quò me pudis. Me diras beleu que m’en chau gaire, mas l’i a tant talament de monde que res los tòca de res, que chau be que n’i aja que reagissan de çò que se passa e se ditz alentorn de ilhs. Ieu, n’en sei d’aquilhs d’aquí…(p. 16)

Donc, per la vòsta sauvatat, e pr’amor deu vòste eishuguèr, vau contunhar !

Un mèrca-pagina doblament util

9 Jul
mèrca-pagina recto

mèrca-pagina recto

mèrca-pagina verso

mèrca-pagina verso

Se pòt díser qu’en çò deu Chamin de Sent-Jaume, saben har las causas plan com cau !

E beròi en mei d’aquò !

Cinc libres crompats en çò d’IDECO

8 Jul

Cinc libres crompats en çò d’IDECO

Ad un aitau franc desesper, Jan dau Melhau, Lo Chamin de Sent Jaume.
Cuisine paysanne en Périgord, Michel Chadeuil, IEO.
Diarí d’un mes de març, Eric Astié, IEO-EDICIONS.
N’autres tanben la revolucion, Jan dau Melhau, Lo Chamin de Sent Jaume.
Tè tu tè ieu, Robert Lafont, IEO.

Meste Verdié

28 Set

Vaquí la debuta d’ua pèça de Meste Verdié, poète bordalés de l’epòca de la Restauracion, escrivuda en 1819.

Cadichoune e Mayan
Ou les doyennes des Fortes en gule daou mercat
Dialogue recardey, en patois bourdelès.

CADICHOUNE.
Dis- me dounc, aco’s tu, machante recardeyre,
Que bas me descrida sur toute la ribeyre ?
Te dibén quaoucarrés, dis dounc, cougot lentous ?
Baey te desbarbouilla, baey, mus escuragnous,
Baey douna lous poulets a quinze sos la père.
Counèchen toun commerce : as bet tourna, ma chère,
Tout lou mounde sap bien, a ne pas en douta,
Que n’es pas lou mestey que te fey fignoula ;
E ferès bien millou de jouga de tous restes
Que de t’entreteni des persounes hounestes.

MAYAN.
Escoute, Cadichoune, aco’s a jou qu’en bos ?

CADICHOUNE.
O, positibement, madame rogue-l’os !
Boli te fa prouba si suey une friande,
Une ibrougne, un fumey, un mus a la groumande.