Archive | Literatura RSS feed for this section

Literatura japonesa (2) : Le coupeur de roseaux (蘆刈 Ashikari)

21 Oct

Le coupeur de roseaux (蘆刈 Ashikari)

Tanizaki Junichirô 谷崎 潤一郎

Le coupeur de roseaux

Le coupeur de roseaux

Es l’istòria d’un òme que per la hesta de la lua plea (O-Tsukimi お月見) se va passejar deu costat deu temple de Minase, consacrat a un l’emperor Go-Toba deu segle 13. Donc, se passeja de nueit, dab la lutz de la luna, e una botelha de sake caud, en pensar a la vida de Go-Toba, e a l’istòria de la region (lo parçan d’Ōsaka). A un moment, sus un banc de sabla deu flumi Yodo on s’es estancat per espiar la lua, encontra un òme que li balha un chic mei de sake e li conte que va cada annada, per la hesta de la lua plea, espiar capvath una plaishaga çò que se debana dens un ostau au bòrd d’un estanh.  Ten aquesta cotuma deu son pair (Sheribashi) qu’estó ligat ad aqueth ostau pr’amor de la mestressa deus lòcs, O-Yû. Lo pair estot amorós d’O-Yû, mes coma l’a pas podut marridar pr’amor qu’es veusa dab un dròlle, a pres la soa sòr, O-Shizu. La sòr s’en ren compte, e se ren compte tanben qu’aqueste amor es partatjat per O-Yû. Va donc, per devoament per son ainada, favorizar la relacion entre lo son òme e O-Yû. Aquò desboca sus una mena de triangle amorós ambigú…

O-Yû es distinguida. Lo Sheribashi s’en es enamorat pr’amor d’aquò. Es distinguida, esnòb, e egoïsta. Enfin es un chic mei complicat qu’aquò (pp 72-73) :

Celle-ci possédait de nombreux frères et sœurs : outre la sœur cadette qu’elle avait amenée avec elle au théâtre, elle en avait encore d’autres plus âgées et plus jeunes qu’elles, mais de toutes, c’était elle la préférée de ses parents, qui lui réservaient un traitement de faveur, et lui passaient, dit-on, tous ses caprices. Sans doute ce traitement était-il dû pour une part à la beauté qui distinguait O-Yû de tous ses frères et sœurs, mais ces derniers à leur tour considéraient tous O-Yû comme un être à part et trouvaient naturels les privilèges dont elle jouissait. Pour parler comme ma tante, « O-Yû était l’enfant chérie de la fortune ». Non qu’elle réclamât elle-même ces faveurs, ni qu’elle se conduisît d’une manière arrogante ou capricieuse ; c’était au contraire son entourage qui cherchait à la ménager de manière qu’elle seule n’eût jamais à éprouver la moindre peine, qui la choyait et l’entourait de soins telle une princesse. Chacun aurait donné sa vie pour lui éviter les épreuves de ce monde. O-Yû était ainsi faite que tous, ses parents, ses frères et sœurs, ses amies, tous ceux qui l’approchaient, étaient conduits à agir ainsi avec elle. Lorsque ma tante, adolescente, se rendait chez O-Yû, elle avait pu voir, elle aussi, que celle-ci était traitée comme un véritable trésor de la famille Kosobe, qu’on ne lui laissait pas faire de ses propres mains la moindre tâche quotidienne, que ses autres sœurs enfin prenaient soin d’elle comme si elles étaient des servantes, et cela de la manière la plus naturelle, tandis qu’O-Yû, qui était l’objet de ces attentions, les recevait dans la plus parfaite innocence.

O-Shizu es tant ligada a la soa ainada qu’a donc decidit de li facilitar la relacion dab Sheribashi. L’egoïsme d’O-Yû non se pòt apariar que dab lo devoament viciós d’O-Shizu (pp 97-98) :

Son fils était alors déjà sevré et il y avait en outre une nourrice pour s’occuper de lui, si bien qu’il ne lui arrivait presque jamais de le prendre avec elle. Mais une fois, alors qu’ils étaient allés admirer les cerisiers à Yoshino, le soir à l’hôtel, O-Yû déclara qu’elle avait une montée de lait et demanda à O-Shizu de lui téter le sein. Mon père, qui était témoin de la scène, dit en riant qu’elle s’y prenait très adroitement.
« « C’est que j’en ai l’habitude, lui répondit O-Shizu. Aussitôt après l’accouchement, Hajime a été confié à une nourrice, et ma sœur m’a souvent demandé de la soulager en lui tétant le sein. »
« Et comme mon père l’interrogeait sur le goût qu’avait ce lait :
« « Je n’ai pas gardé de souvenir du temps où je tétais ma mère, mais quand j’en bois aujourd’hui, je le trouve d’une étonnante douceur. Goûtez-en, vous aussi », lui répondit-elle en recueillant dans une tasse le lait qui dégouttait du mamelon et en le lui présentant. Mon père en prit donc un peu sur le bout de sa langue et dit, avec une indifférence feinte, qu’il était en effet très sucré ; mais comme il ne pouvait pas croire qu’O-Shizu eût agi sans aucune intention particulière, ses joues s’empourprèrent malgré lui, et ne tenant plus en place, il se réfugia sur le balcon, répétant : « Quel drôle de goût ! quel drôle de goût ! », tandis qu’O-Yû, amusée, faisait entendre son rire sonore.

Es la mia purmèra aprocha de la literatura japonesa donc vòli pas generalizar. Totun, l’òbra de Tanizaki sembla pròcha de l’idèa que podem aver deu Japon. Elegància,  devoament e onor. L’elegància d’O-Yû e lo devoament d’O-Shizu son portat a un paroxisme tau que son de valors negatiu. Aquestas duas valors que son normaument consideridas coma vetuas son portada ad un nivèu destructor.  La sola valor que poderà tornar lo triangle amorós dens la societat es l’onor. La familha de las duas sòrs, per sauvar l’onor deu nom, botarà un punt finau ad aquesta decadéncia en tornar marridar O-Yû ad un ric fabricant de sake.

L’istòria es librament adaptada d’un conte tradicionau japonés : Kaguya-hime no Monogatari かぐや姫の物語 (Lo conte de la princessa Kaguya) tanben aperat Taketori Monogatari 竹取物語 (lo conte deu trencaire de bambó). Kaguya es una gojata hòrt bèra, lo quite Emperor la vòu esposar, mes es impossible pr’amor es pas umana, ven de la Lua. Fin finau, a la fin, s’en tòrna dens son pòple, las causas tornen a la lora plaça.

Aqueth non hè pas que 120 paginas, mes se cercatz sus lo web, trobaretz monde per díser que la 40 purmèras son cagantas e inutilas. De hèit, las 40 purmèras son consacradas au viatge deu narator dens la campanha, dinc a la rencontre dab lo contaire. Son 40 paginas de descripcion, de citacions de poemas japonés tradicionaus, d’elements istorics sus la region, etc… Pensi pas, au contra deus internauts avisats, que sii una error de l’autor. Pensi que son 40 paginas necessàrias per nos menar dinc au raconte. 40 paginas de refleccion, de béver tanben pr’amor fau pas oblidar que se tapa una botelha de sake l’òme, avant d’encontrar aqueth misteriós contaire… Aquò explica benlèu un chic l’estranh deu raconte. Vau hèser un parallèle pèc : dens lo Lord of the Ring de Tolkien, i a un passatge deus cagants que m’a estancat a la purmèra lectura, e qu’a estancat hòrt de monde, es lo sejorn deus Hobbits hens la vielha seuva a costat de la Comtau. Son perdut dens la vielha seuva, i a un sauç que’us vòu minjar  e son sauvats per un estranh personatge : Tom Bombadil. Minjan dab Tom e la soa hemna, dens lo son ostau que sembla protegit per una vielha magia, e causa estranha : l’Anèth a pas lo mendre poder sus Tom, podem quitament díser qu’es lo contrari. Totun, es un passatge deus cagants. Es flac, i una mena de torpor que s’empara deu legidor. E justament, es aquò l’interest deus dus capítols : podem èster temptats de s’estancar aquí, protegit per Tom, dens la soa maison on l’Anèth a pas lo mendre poder, lunh de la guèrra, deu Mau, e tot aquò. Mes fau contunhar, per sauvar la Tèrra deu Mitan, e quan sorten de la seuva, sus lo Haut de Galgals, Tom lor balha las espadas trobadas dens lo tahuc deus Númenors, son parats per l’aventura. Per tornar a Tanizaki, e ad aquesta 40 paginas, es la medisha causa. Lo narator se deisha anar a una contemplacion, ad una torpor, ad una briaguera taus que sap pas mei (e nosautes tanpauc) se lo contaire es reau o s’es gessit de l’imaginacion deu narator. (Après una dusau lectura, aquesta purmèra partida m’a semblat mei fluida. Conselhi aus que la troban pesuga de tornar légir un Victor Hugo, les Misérables per exemple dab 100 paginas sus l’argòt o 50 sus los merdèrs de París…)

M’apercebi a la fin de la redaccion d’aquèth article (que ma pres quauques dias pr’amor 1) soi lent e 2) èi tornat légit lo libe),  coma a la fin de cada déver de literatura, istòria o filosòfia que tornavi au licèu puish a la fac, qu’èi mila causas a díser sus aquèth libe e qu’èi trobat la pista de seguir per hèser una bona analisi. Mes coma a l’epòca, èi vertaderament la canha de tot tornar préner, de tot tornar botar en question. M’en desencusaratz. Espèri sonque que vos èi balhat l’envèja de légir aquèth libe (120 paginas e 2€, es pas la mòrt !), e vos deishi vos hèser lo vòste punt e vista.

2 €, ISBN : 978-2-02-030407-3

Lo còp que ven, lo mesme autor, mes en mei brut dab  Le meurtre d’O-Tsuya (お艶殺し O-tsuya koroshi).

Literatura japonesa (1)

16 Oct

N’i a per qui es l’equitacion o la petanca, jo es lo Japon. Bon es periodic dab jo, vau passar un més a hum sus la metallurgia, puish lo més d’apres serà benlèu l’industria litica dens l’Aurinhacian… Fau pas cercar a compréner, soi un passionat a tèrmi cort. Dens las quite serias televizadas soi atau : i a una o duas setmana es estada difusida sus la BBC la fin de la 6au sason de Doctor Who. Tot lo monde dens mon entoratge ic a espiat en englés, shens quitament esperar los sostítols francés. Bon ben per jo, es pas pressat. M’agrada hòrt aquèra seria totun, mes adara soi pas dens l’esperit, èi pas enveja. I a ben un petit quauque ren au mei pregond de jo que borbolheja en pensar que la vertat es sonque a dus-tres episòdis de jo, mes que va, se pòt enqüèra contenir.

I a un més, la passion èra lo Japon e la lenga japonesa. S’es un chic apatzat despuish, mes lo borbolh i es enqüèra, l’enteni. Tot aquò comencet per la cosina, pr’amor èm anats minjar de sushi 寿司 e nos èm dits que devèva pas èster complicat d’ic hèser. E vertat es pas complicat. (Se un dia etz convidats en çò d’amics que hèsen la gòda pr’amor qu’an hèit de sushi, son de cacos. A costat deu maki 巻き寿司 (lo rotlat dens la huelha d’alga), o deu nigiri 握り寿司 (lo peish pausat sus una boleta de ris), la tarta aus pomas es una recèpta hautament elaborada). Apres soi passat a una cosina un chic mensh clincanta que lo sushi dab quauques plats mei familiaus (lo Takikomi gohan 炊き込みご飯 per exemple). La cosina mena dinc au biais de se tenir en taula, pr’amor passat lo costat exotic, sembla estranh de minjar dab baguetas (hashi 箸) per un occidentau, e perque utilizan un ricecooker o un bento ? Donc de la taula, passam a la sociologia (un chicòi, e ? Soi pas lo Pierre Bourdieu de la societat japonesa) e quan passas lo ton temps libre a catalogar una bibliotèca occitana, naturaument, l’etapa ultima es la literatura japonesa.

G©®gle estot mon amic (èra avant l’ahar Mela…), Wikikipèdia tanben, e èi donc decidit de me penchar sus Tanizaki Jun’ichirō 谷崎 潤一. Perque ? Pr’amor de la lei deu Am-stram-gram pic e pic e colegram, article 3 alinea 4. (L’algoritme de la botica deu site de l’IDECO es basat sus la medisha lei per te perpausar un article a l’escadut. S’es IDECO, es seriós, non ?)

Tanizaki (es son nom, e Jun’ichirō es lo petit nom, los Japonés inversan, es atau) es nascut en 1886 a Tokyo hens una familha de rics mercadèirs, e avot una enfancia urosa (segond Wikiki qu’estot a l’escòla dab eth). Quan lo gran se passa l’arma a gaucha (era lo mèste), la familha cad un chic los degreus de l’escala sociau, e bon, patin e cofin lo Jun’ichirō se cerca un chic. A la plaça de mercadèir, se descubrís escrivan (aquò es una ellipsi pr’amor soi pas Mireille Dumas). Bon e deu còp, es escrivan a la Beigbeder, es a díser dab la dròga, l’acòl e las putas. En 1923, Tokyo es fracassat per un tèrratrem, Tanizaki escapa a la mòrt sap pas com, s’en va deu costat de Kyoto e descubrís la region, que marcarà son òbra.

Bèra biografia. Me haré cagar de véder despuish l’aute costat deu ridèu blanc de la mòrt un tau elògi funebre…

Bref…

Me soi donc crompat en purmèr dus libes corts Le coupeur de roseaux et Le Meurtre d’O-Tsuya. E com m’an agradat, ma Forever Polida m’a crompat La clef e Le Journal d’un vieux fou (mes aqueth l’èi pas enqüèra legit).

Vos perpausi donc una seria d’article, a rason d’un per libe, per vos hèser descubrir aqueth monde. Vam començar dab Tanizaki, puish vederam per la seguida.

La vertat sus lo Club des Cinq…

29 Ago

Sabi pas s’avetz desjà legit una aventura deu Club deus Cinq, mes uèi soi tombat sus un deus libes, que ma mair a crompat per la dròlla que guarda a casa, e i a quauqu’arren que m’a trucat, que m’avó pas trucat quan èri dròlle : com se hè qu’a cada còps los très François, Mick e Annie sian oblijat d’anar en vacancias en çò de Clauda la cosina (e lo can Dagobert) ?

Parten pas jamei  dab los lors pairs. L’excusa oficiau es « la mair acompanha lo pair dens lo son viatge d’ahar »… Èi una auta ipotèsi : quan se sap que la sian s’apèra Na Dorsel, pensi que los pairs s’acordan una bona mesada de partatge e d’escambi au Cap d’Agde.

Los qu’an comprés an comprés…

Deu costat de Chamberet…

14 Jul

Pueg de Faia

TERRA

Segur n’ai parlat de la terra. N’ai parlat e ne’n parlarai.
Mas la terra, per ieu, d’en primier, quo era be quela terra, ma terra, la terra de mon país.
La terra que labourave, que ne’n tirave lo rochier. Lo prat onte gardave, entre los plais que venan nauts
– lo fau e la nosilhiera, lo bòsc de chabra e lo chastanh -. Lo sendaròl onte passave, que lo fretave un bocin mai.
L’erba, que l’ai fenada, e lo fen qu’ai sejat. Quo es be lo ciau d’aqueu país, e los puegs a la perduda entre fums e nivols.
Ma maison. La maison de terra, de peira, de bòsc, lo bassuelh de la maison e la còssa sus los landiers.
Lo fuec, la font e l’aer, tot ço que chau per viure, ço qu’ai a l’entornde ieu. Mas la terra de lonh es be terra parier,
ço que pòrta la terra e la mar ço que mena, e lo mesme solelh e los solelhs d’alhors, fums d’estialas,
fum de poussiera. En las priondors dau ciau de tots los ciaus, quala que sias, poussiera,
te chante la terra, ma terra, en lo denaut, en lo debas, dins lo pareisser mai dins l’esser, te chantarai, tu l’òme viu
dins lo secret de l’estindòla e dins lo còr de Dieu.

DELPASTRE Marcela (1984). «Terra», Lo Leberaubre, n°12, p 4.

Recebut uèi…

14 Dec

Harry Potter e la Pèira filosofau

Pensi que la me vau passar en lectura imersiva la nuèit…

Harry Potter e las Relíquias de la Mòrt e jo

8 Dec
Harry Potter e las Relíquias de la Mòrt

Harry Potter e las Relíquias de la Mòrt

L’avèvi legit. Coma tots los autes opus de la saga d’alhors. Me brembi qu’èi començat en espiar lo purmèir, Harry Potter e la Pèire Filosofau a la television o en DVD. Bon, pòdi pas díser qu’èra la revelacion… Un filme dab 3 dròlles e de la magia, un vielh magician qu’es pas qu’una palla copia deu Gandalf deu Senhor deus Anèths (òc-es, èra la mia perioda Senhor deus Anèths, vos en parlarèi un dia…), lo topos de la pèira filosofau, e mei que mei una revirada deu títol en francés : Harry Potter à l’École des Sorciers… (Èi pas jamei comprés lo biais de pensar deus traductors francés…)

Puish, un dia, i a lo frair que se’n va sortir la cosinèta (avèva pas mèi de 11 ans) au cinèma on èra sortit lo dusau (Harry Potter e la Crampa deus Secrets) e se’n tòrna dab los 4 purmèirs libes dens un caishon. Eth, un gran capdèth de 22 ans qu’a de mau de legir mei de duas paginas dens un Entrevue o un FHM se’n tòrna dab quate libes entaus mainatges ! Evidentament, èra de prevéder a l’epòca, ic a pas briga legits (adara a cambiat, pren lo temps de’s cultivar lo cervèth). Mes jo, com es mon ainat, e qu’es lo mon modèle, a maugrat de la mia purmèira impression, me soi dit que se eth i acordava una mena d’admiracion (ad aquesta perioda, quan  se crompava un libe, èri jo que’u legèvi), devèva estar d’ensajar.

Me soi donc pres lo caishon, me soi instalat dens lo lhèit (pòdi pas léger alhors), e èi començat. 24 òras mei tard, me soi estancat a la debuta deu quatau pr’amor èri cansat… Avèvi descubert la lectura immersiva. 24 òras de Wingardium Leviosa,  de Gryffindor, de Severus Snape e mei que tot de Lo-dont-se-dèu-pas-díser-lo-nom ! Los uelhs que’m picavan… Apres una bona nuèit de repos, lo quatau (mei long) es passat, puish es vengut lo temps de l’atenta.

Un dia, en cors de filosofia, un d’aqueths cors de M. Lobreton a periodicitat exacerbada (8 òras per setmanas !!!), lo mon vesin de classa Adrian n’èra pas disponible per la partida de morpion quotidiana. O lo con ! Èra la léger lo 5, Harry Potter e l’Òrdi deu Fènix. De notar la perspicacitat deu professor que s’es benlèu dit que lo gojat èra a legir un diccionari de la filosofia (984 paginas…). Com es un amic, me la prestat.

Me brembi que coma soi un cusson, èi descargat lo 6 en PDF (o ! Es mau !), e me soi quitament descargat lo 7 en anglés, pr’amor avèvi pas la paciéncia d’esperar la sortida francesa (es mau tanben, mes es onorable d’un vejaire intelectuau !).

Bon, per çò qu’es deus filmes, decebut per l’adaptacion deu Senhor deus Anèths, soi pas anat au cinèma. Çaquelà, lo 3 m’agradè. Èi descargat lo 5 e lo 6 (O !) que son tròp sornes d’un punt de vista picturau, e cau díser la vertat, èi de mau dab los ados !

Es per despieit que’m anat véder lo setau dissabte, e pr’amor qu’èm de vedèus mei que tot ! Entre Los Mocadors sus la laca d’Arcaishon o « com se préner quauques més de vacanças pagats per la produccion » de Canet e Potiche, la causida èra pas aisida ! Fin finau, regreti pas ! Lo filme es plan fidèl au libe, e lo hèit d’ic aver trencat en duas partidas (la segonda sortirà en julhet se’m sembla) sèrv l’istòria. Evidentament, la purmèira rason es mercantila : es la fin de 10 annadas de temps d’abonde e la garia aus ueus d’aur se va lèu passar au topin. Totun, lo hiu de l’istòria es plan respectat e i a pas nada alambicacion. Corrècte.

Es un episòdi qu’es aquí entà clavar un istòria ont se parla d’un Senhor de las Tènebras, se cau donc esperar tota una tropa de mòrts. I a personatges aus quaus nos èram estacats que van pas véder la fin. E causa estranha per un Harry Potter, i a de paisatges deus bèths.

Soi estat plan susprés per la qualitat deu filme. Es un bon divertiment, plan hèit e tot. Las 2h25 passan plan. Pensi que serèi au rendetz-ve per la dusau partida.

 

Tè o Cafè ?

6 Dec
Lo TARDIS, vaishèth deu Doctor dens Doctor Who

Lo TARDIS, vaishèth deu Doctor dens Doctor Who

Se me balhatz la causida, m’agradaré mei un monde shens television qu’un monde shens libe. Pòt semblar estar una frasa telefonada, d’alhors, es una frasa telefonada. S’encontra mei, dens un mitan chic o mic culturau, coma l’es lo mitan occitanista, de personas estacadas a la literatura qu’a la television. Es pas forçat a 100%, las causas cambian. I a ben una drèita descomplexada, dèu donc existir una mena de categòria d’afogats de cultura televisuau descomplexats. D’alhors, ic disi shens nada vergonha, soi un fanatic de Doctor Who, e los filmes de cinèma que m’agradan lo mei son los filmes d’accion. Lo darrèir en data, que me balhè un plaser vertadèir es l’Agéncia Tot Risc, l’adaptacion de la seria televisada plan coneishuda deus telespectators de TF1 dens las annadas 80 e 90. Aquèth filme es colhon e hart de testosteròna, pas briga seriós, mes au mensh, i a pas de coneria dedins de la mena « Ricard Ier d’Englatèrra es mòrt en França » (Robin Hood de Ridley Scott) o « Balha me la sau, hè hred aqueth ser e mon pair es PDG donc soi desesperat per la vita aisida qu’èi » (Vòli parlar deu « cinèma d’autor » francés). Pensi pas que lo realizator aja ensajat de har una satira de la societat americana, o una descripcion ponchuda de las relacions entre l’U.S. Army e la C.I.A. Lo cinèma m’agrada purmèir que tot quan es un divertiment. Benlèu qu’ad una epòca èi avut un comportament tròp elitista de cap au cinèma (coma dab la musica d’alhors, ensajarèi d’en parlar un aute dia). Me la jogavi « Kubrick es un gran » e tot aquò, quan fin finau, au mei pregond de jo, los sons filmes me hasèvan cagar. Plan segur, Eyes Wide Shut es un merda, mes bon, lo filme a de las cinconstàncias atenuativas : Kubrick es mòrt avant lo montatge. Çaquelà, shens díser que Full Metal Jacket o Shining son maishants, m’agradan pas. Es atau.

Tot aquò per díser que… A merda, me soi perdut lo hiu !

Lo Marronaire

10 Abr
Cronicas dau saubre-viure

Cronicas dau Saubre-Viure, Ed. Lucien Sourny, 2002

Sabetz, s’avetz un chic seguit aqueste blòg, que soi un chic marronaire (Avatar es de racar, e patin e cofin). Me soi crompat un aute libe de Melhau : Cronicas dau saubre-viure (ISBN 2-911551-81-8). Es pas sus lo libe que vau racar, e pas tanpauc suu Melhau. Vau quitament pas racar aqueth còp ! Lo libe es deus bons. Es un recuelh de cronicas radiofonicas que l’òmi hasèva en 1985 a Radio France Limoges dus-tres còps la setmana. Parla a cad còp d’un aspècte de la cultura limosina, per exemple l’expression « Chabatz d’entrar !« ,  l’aparicion deu tistèth de plastic vert dens las campanhas, o la proliferacion de la teleprospeccion. Cad dia, un encàs per repotegar, benlèu un chic passadista, de la mena « C’était mieux avant !« . Çaquelà, un argument solide :

Te vòle parlar uei d’un petit quauqua res que quò me pudis. Me diras beleu que m’en chau gaire, mas l’i a tant talament de monde que res los tòca de res, que chau be que n’i aja que reagissan de çò que se passa e se ditz alentorn de ilhs. Ieu, n’en sei d’aquilhs d’aquí…(p. 16)

Donc, per la vòsta sauvatat, e pr’amor deu vòste eishuguèr, vau contunhar !

Un mèrca-pagina doblament util

9 Jul
mèrca-pagina recto

mèrca-pagina recto

mèrca-pagina verso

mèrca-pagina verso

Se pòt díser qu’en çò deu Chamin de Sent-Jaume, saben har las causas plan com cau !

E beròi en mei d’aquò !

Cinc libres crompats en çò d’IDECO

8 Jul

Cinc libres crompats en çò d’IDECO

Ad un aitau franc desesper, Jan dau Melhau, Lo Chamin de Sent Jaume.
Cuisine paysanne en Périgord, Michel Chadeuil, IEO.
Diarí d’un mes de març, Eric Astié, IEO-EDICIONS.
N’autres tanben la revolucion, Jan dau Melhau, Lo Chamin de Sent Jaume.
Tè tu tè ieu, Robert Lafont, IEO.