Archive | Cinèma RSS feed for this section

Raymond Lagardère, Gemèir de Gasconha

28 Gen

Ièr au ser, au cinèma Utopia de Bordèu, èm anat véder lo filme de Patrick Lavaud Raymond Lagardère, Gemèir de Gasconha. Aquèra projeccion, seguida d’un desbat, èra l’overtura de las 9au Encontras cinematograficas de l’Espace Marx-Utopia qu’an per jos-títol « La classe ouvrière c’est pas du cinéma« .

Lo filme

Lo filme es metut en imatges per Jean-François Hautin, e produsit per la SMAC e las Nueits Atipicas de Lengon (dont Patrick Lavaud es lo director). Pendent 45 minutas, Lavaud hè l’entrevista, en gascon, de Raymond Lagardère, vadut en 1925 a Sòra, dens lo massis de las Lanas des Gasconha.

Hilh de meitadèir-gemèir, Raymond Lagardèra assista a 12 ans au congrès deus sindicats gemèir que se debana a Sent Sefrian. A 14, comença d’èster meitadèir-gemèir eth-medis. Puish vaquí la guèrra de 39-45, l’aucupacion alemanda. En 1943, es recrutat per lo PCF clandestin per distribuir l’Humanité, puish s’engatja dens lo maquis lanés. A la liberacion, comença son engatjament sindicau e puja chic a chic de representant locau a secretar generau de la Federacion de gemèirs e meitadèirs deu Sud Oest (1965-1990). A costat d’aquò, estot president deu cercle obrèirs de Sent Sefrian pendent 30 ans, e elegit locau 41 ans.

Podem aver duas criticas sus la fòrma deu filme : l’imatge e la realizacion. Chic de mejans permetan pas d’aver un cameraman deus bons, e de còp l’imatge en patís. Dens la realizacion, regretam a còps lo manca de pregondor deu subjècte. Per exemple, l’engatjament sindicau o l’estatut de meitadèir-gemèir s’ameritan benlèu un chic mei de prigondor.

Lo desbat

La projeccion èra donc seguida d’un desbat. La sala èra combla (un centenat de personas). Quauquas testimoniatges de personas urosas d’enténer lo « patoés de lors pairs », mes sustot quauquas precisions de Raymond Lagardère sus causas non ditas dens lo filme.

  • Raymond Lagardère dens l’emission de Daniel Mermet Là-Bas si j’y suis.

  • Raymond Lagardère, Sous les grands pins, mes espoirs, mon passé. Espace Marx Aquitaine Bordeaux Gironde, IHSA CGT, 12€.

Les aventures de Tintin

3 Nov

Soi anat véder lo Tintin de Spielberg ! E òc, soi jo tanben una victima de la mòda !

Èri pas caud a la debuta, i a 3 o 4 més quan èi entenut a parlar deu film. Tintin, pensavi que n’en èri pas fan. Perque ? Segurament lo costat « Hergé èra un facho, etc ». Pensi que hasèvi una fixacion sus Tintin au Congo e Tintin au país deus Soviets.

Èi legit cada libe i a un vintenat d’annadas en vacanças en çò de la mairia, e per legir 23 albums (sabèvi pas per Tintin et l’Alph-Art) en duas setmanas, pensi que m’a agradat. Fin finau, per me decidir, èi tornat legit Objectiu Luna e Avem marchat sus la Luna.

Lo film es vertadèrament bon. L’esperit Tintin i es. La sola causa desastrosa es la cara de bolimics deus Dupondt…

Les aventures de Philibert, capitaine puceau

10 Jun

Vos l’èi pas jamei dit, es benlèu un acte mancat hart de significacion, mes i a quauques més, soi anat véder aquèth filme : Les aventures de Philibert, capitaine puceau. E òc, soi jo, un deus 47 299 qu’i son anats la purmèra setmana…
Es un pastiche de filmes de capa e d’espada de l’epòca de Jean Marais.

Quan son pair passa l’arma a gaucha, Philibert descobrís qu’èra pas son pair. Lo son pair èra un nòble e estot tuat per lo maishant Clotindre (Alexandre Astier). Philibert lo dèu venjar per tornar trobar lo son rang.
Bon fau saber que Philibert a la particularitat d’èster inocent… e puncèu. Es pur, de còr e d’arma, a un punt tau que se hè engarçar a cada còp. Es lo brava, qu’es tant brave que n’en es pèc. E es aquò que hè arrider.

Deu costat de l’umor, fau saber que lo filme es gessit de la còla que hasot los dus OSS 117(scenarista, …). I a un comic de moeurs que necessita quauquas referéncias. (Per exemple, quan dens OSS 117 – Rio ne répond plus, lo cap deus servicis secrets francés dit a OSS 117 : – Quoi qu’il en soit Hubert, vous partez pour Rio de Janeiro et en échange du microfilm, vous lui donnez 50 000 Francs. – Nouveau ? – Nouveau. Fau saber que 50 000 ancians francs hèn 500 navèths francs, sii chic o mic 75 €. Donc quan OSS 117 dit Nouveau ? es absurd per un agent secret de pensar qu’un govern posqui èster racketat de sonque 75 €… Lo rasonament se dèu héser en una fraccion de segonda, pr’amor l’explicacion es caganta.) Donc s’avetz pas las claus deus filmes de capa e d’espada, Philibert es pas tròp comic… Bon enfin, i a pas sonque aquò, i a quauques gags que m’an hèit petar d’arríder. Quan lo Philibert dèu menar l’equipatge d’una galèra dinc a la mutineria, mes shens desvelhar los sordats, ic hè en chebitejar, mes dab los gests d’un gran orator. Una scèna memorabla que s’acaba per los aplaudiments muts deus galerians…

Fin finau, un filme pas tant pèc que Les Bronzés, un chic dens la dralha de La cité de la peur, mes arcuelhut com Les clefs de bagnoles.

X-Men : First class

8 Jun

X-Men : First class
Bon, èi pres mei de plasér que dab L’estanquet de ta raça, solide, mes compreni pas la critica qu’èi entenut sus France Inter dens l’emission On aura tout vu. La critica que parlava d’un filme diferent deus autes X-Men, lo tèma de la diferéncia, etc… Ben non, es un bon divertiment, mes es pas mervelhós, e sustot es pas briga diferents deus autes (bon, es pas tant poirit que X-Men Origins : Wolwerine, urosament). Es un filme d’accion, dab mutans que se pausan la question de la lora plaça dens la societat e patin cofin, e que se pampan a grans còps d’ondas magneticas e telepaticas… I a quitament una mutanta volanta que pòt escupir carbons… Un filme de véder au tarif estudiant…

L’Estanquet de ta raça

27 Mai

Au bistrot du coinÈi gausat. Me soi dit : « i a pausa que soi pas anat véder un filme a l’Utopia de Bordèu, hèn l’esfòrç d’ic passar en occitan, anem… » La serada èra perpausada per l’IEO33. A la fin, èra prevista una discutida « L’occitan, une langue d’aujourd’hui », animada per Eric Astié que participèt au doblatge en occitan (hè la votz de Vincent Desagnat).

Bona suspresa (la sola de la serada) : lo nombre de spectators, un cincantenat, tots chic o mic gessit deus cors per adults botats en plaça per l’IEO en Gironda. Per una vila coma Bordèu, pas tant occitanizada qu’aquò, e mei que tot per una manifestacion paganta (6 €), es una escaduda.

Lo filme :
Dejà, fau saber que la mitat deus noms sus l’afica son aquí per agranhar lo public. Bruno Solo, François Berléand, Eric e Ramzy o enqüèra Eddy Mitchell an pas que duas-tres replicas. Bon, evidentament, quitament s’avèvan avut un ròtle mei gran seré pas estat aquò que m’auré agradat…

L’istòria es hòrt simpla : es lo filme Brooklyn Boogie mes dab l’excelléncia deu cinèma francés. Fred Testot en plaça d’Harvey Keitel, e guest stars coma Eric Judor quan los americans an Lou Reed

Son los poblans d’un barri d’una grana vila (Paris ?) que s’amassan per pujar un espectacle caritatiu enta’us SDF. E tots que vènen a l’estanquet de Manu (votz de Joanda) per las repeticions. Es una iniciativa deu netejader Bertrand (Guy Lecluyse, votz de Jean-François Vignaud). E donc vedem lo barri sancèr. Es coma una fotografia de barri. Ouais, podem díser aquò…

Çò que hè vertadeirament cagar : lo sostitolatge francés. Quan avetz quate dialèctes dens las aurelhas (gascon, provençau, lemosin e lengadocian), es a díser quate biais diferents de véder una medisha lenga, e qu’avetz la possibilitat de legir la version francesa, … ben causissetz la version francesa.

Bon, fin finau, la discutida, l’avem pas vista. Em partit avant la fin deu generic. Aurí pas podut enténer lo tradicionau repic occitanista « coma es en occitan es plan© ».

Internacionalizacion deu cinèma occitan

19 Mai

Robert De Niro es fan de Piget Production !

Son esperats per la premsa internacionau !

De seguir…

The king’s speech

27 Feb

The king's speech« Aquesta istòria es un conte de hadas per las granas personas e es pas forçat d’i créder per s’amusar. » Es la critica hèita per Sotrinel per lo quotidian francés Le Monde per lo filme The king’s speech de Tom Hopper. E per tot díser, me soi plan amusat quan ic soi anat véder.

Es un biopic, es a díser un filme biografic, sus lo rei Jòrdi VI deu Reiaume Unit. Berti (Colin Firth) (es lo son chaffre en familha) es lo hilh de Jòrdi V (Michael Gambon), lo hrair d’Edoard VIII (Guy Pearce) e lo pair d’Elisabeta II. Estot rei de 1936 a 1952, donc pendent la Segonda Guerra mondiau. Es tanben lo darrèir Emperador d’India e lo purmèir Cap deu Commonwealth. Es un beth palmares, mes purmèir que tot lo filme parla de quauque ren de hòrt problematic per lo Berti : quequeja. Dèu pas estar aisit de quequejar, alavetz quan etz lo cap de 25% de la populacion mondiau e que la TSF es estada inventada, i a de que s’espaurucar…
Lo filme comença en 1925 quan Berti deu legir un discors a l’estadi Wembley per la baradura de l’exposicion de l’Emperi, discors difusit dens l’Emperi sancèr. Es una catastròfa. A l’epòca, es pas enqüèra rei, mes Duc d’York. Es quitament pas desinhat coma successor de Jordi V, es pas l’ainat, sonque lo capdèth. Es David lo son hrair que deurà préner la seguida quan lo pair morirà. Aquò li pausa pas nat chepic au Berti, com es quèc, las presas de paraulas en public son pas la soa cup of tea. Aquò l’empacha pas de cercar una solucion, e consulta los mei grans especialistas de la causa, shens succès.

La soa hemna, Elizabeth Bowes-Lyon (Helena Bohnam-Carter) (vos brembatz de Queen Mum ?) es tostemps dab eth per l’ajudar e troba l’adreça de Lionel Logue (Geoffrey Rush), un ortofinista australian instalat a Londres. Logue a un biais particular de tribalhar, e l’etiqueta que vòu que los membres de la familha reiau sian quasiment deïficats es mèsa a mau. Totun, a flor e a mesura, lo Berti se daisha anar a l’exercici e hè hisança a Logue.

Lo Rei mòr e David pren lo nom d’Edoard VIII. Mes en mei d’estar ligat chic o mic a quauques cosins aristocratas nazis (los Windsor, que s’aperavan  Saxe-Cobourg-Gotha, an cambiat de nom en 1917 per se « desgermanizar ») es un fringaire que se vòu marridar dab una americana divorciada dus còps… Quan etz lo cap de la Gleisa d’Anglatèrra, es pas tròp recomandat… Dèu donc abdicar e arriba lo torn de Berti que se pren lo nom de Jòrdi VI.

Lo tribalh dab Logue vad mei que mei important, sustot dab la declaracion de guerra dab l’Alemanha. Berti dèu estar la votz deu pòple, sustot de cap a Hitler, que èth, parlar au pòple, ic sap har…

 

Question duberta : com se hè que i a tant d’actors de purmèira classa au Reiaume Unit ?

Arietty (Karigurashi no Arietti)

3 Feb

Soi un dròlle. Aquò, es pas navèth. I a pas qu’a picar sus la categòria Cinèma per s’en render compte… Harry Potter, L’Agéncia tot Risc, Alice in Wonderland

I duas tres setmanas, èm anat véder Arietty (qu’en japonés se dit 借りぐらしのアリエッティ, es pas aisit, hein ?), la darèira produccion de l’estúdio Ghibli. Coneishetz benlèu Princessa Mononoke (Mononoke hime) o Lo Viatge de Chihiro (Sen to Chihiro no Kamikakushi) ? Non ? Ben tant pis. Son de filmes d’animacion japonés, de manga, que. Mes atencion ! tots los manga son pas de Dragon-Ball-ven-aquí-te-vau-tustar-karate-bòla-de-huc-ninja ! Dejà, disi manga, mes es una error. Un manga, es una benda dessenhada, e pas un filme d’animacion. Apres, los Dragon-Ball-ven-aquí-te-vau-tustar-karate-bòla-de-huc-ninja son una sòrta particulara de manga : los shōnen manga (chic o mic los « manga enta’us gojats »). Son eths los mei coneishuts en França, mercés au Club Dorothée, pr’amor qu’èran pas tròp cars e qu’i avèva una grana causida (totun, èran pas adaptats au public de l’emission, tròp joen, e mei d’un còp son estat trencat). Bon, vos vau pas héser la lista deus genres de manga, mes fau saber qu’au Japon, i de tot, a béver, e a minjar, e son classat per rapòrt au public ciblat (los gojatòts, las gojatòtas, los òmes adults, las hemnas adolescentas,…).

Tot aquó per díser qu’en çò de Ghibli, hèn pas de manga mes d’anime. L’estúdio estó creat en 1985 per (en partida) Hayao Miyazaki e es mei que tot coneishut per hèser longs metratges cinematografics quan la produccion japonesa es mei que tot axada sus las serias o los DVD.  Son de filmes de grana qualitat, qu’an pas enqüèra sautat la barralha de la 3D (donc, pas besonh de portar las clucas 3D au cinèma). Un filme Ghibli, es una atmosfera. Sabetz, chic o mic, que se va parlar d’ecologia, de coabitacion entre l’òme e la natura, qu’una gojata serà l’eròia de l’istòria, e que serà ajudada per un gojat. Mes mei que tot, i a un tema que tòrna a cada còp : lo maishant es pas forçadament maishant. Es la subtilitat que Walt Disney e James Cameron an pas jamei comprés.

Per parlar deu filme eth-medish, es pas aisit. Bon, i una istòria, mes es inspirat deu libe The Borrower de Mary Norton. Lo títol japonés Karigurashi no Arietti resuma plan l’ahar : Arrieti que viu en se hasent prestar las causas (avetz vist lo multilinguisme d’aquèth blòg ? Es de non pas créder !).

Arrieti es una gojata de 14 ans que viu dab pair e mair devath una maison.  Son de grapinhaires. Es a díser que son tant pichons com una man. Per eths, una maison d’uman es grana coma una vila, un casau es una region. Viven en rauban dens la cosina deus umans. Tot se debana plan dinc a l’arribada de Sho, un joen uman que se ven repausar en çò de la soa sian.

L’istòria es tant simplòta qu’aquò. Totun, mei que tot, jo, soi estat gahat per l’atmosferi. Èra com leger un libe. Sabetz, quan avetz l’impression d’èster immergits dens un monde mercés a la lectura ? Pen, aquí idem, mes dab un filme.

Bon, m’estanqui aquí.

Harry Potter e las Relíquias de la Mòrt e jo

8 Dec
Harry Potter e las Relíquias de la Mòrt

Harry Potter e las Relíquias de la Mòrt

L’avèvi legit. Coma tots los autes opus de la saga d’alhors. Me brembi qu’èi començat en espiar lo purmèir, Harry Potter e la Pèire Filosofau a la television o en DVD. Bon, pòdi pas díser qu’èra la revelacion… Un filme dab 3 dròlles e de la magia, un vielh magician qu’es pas qu’una palla copia deu Gandalf deu Senhor deus Anèths (òc-es, èra la mia perioda Senhor deus Anèths, vos en parlarèi un dia…), lo topos de la pèira filosofau, e mei que mei una revirada deu títol en francés : Harry Potter à l’École des Sorciers… (Èi pas jamei comprés lo biais de pensar deus traductors francés…)

Puish, un dia, i a lo frair que se’n va sortir la cosinèta (avèva pas mèi de 11 ans) au cinèma on èra sortit lo dusau (Harry Potter e la Crampa deus Secrets) e se’n tòrna dab los 4 purmèirs libes dens un caishon. Eth, un gran capdèth de 22 ans qu’a de mau de legir mei de duas paginas dens un Entrevue o un FHM se’n tòrna dab quate libes entaus mainatges ! Evidentament, èra de prevéder a l’epòca, ic a pas briga legits (adara a cambiat, pren lo temps de’s cultivar lo cervèth). Mes jo, com es mon ainat, e qu’es lo mon modèle, a maugrat de la mia purmèira impression, me soi dit que se eth i acordava una mena d’admiracion (ad aquesta perioda, quan  se crompava un libe, èri jo que’u legèvi), devèva estar d’ensajar.

Me soi donc pres lo caishon, me soi instalat dens lo lhèit (pòdi pas léger alhors), e èi començat. 24 òras mei tard, me soi estancat a la debuta deu quatau pr’amor èri cansat… Avèvi descubert la lectura immersiva. 24 òras de Wingardium Leviosa,  de Gryffindor, de Severus Snape e mei que tot de Lo-dont-se-dèu-pas-díser-lo-nom ! Los uelhs que’m picavan… Apres una bona nuèit de repos, lo quatau (mei long) es passat, puish es vengut lo temps de l’atenta.

Un dia, en cors de filosofia, un d’aqueths cors de M. Lobreton a periodicitat exacerbada (8 òras per setmanas !!!), lo mon vesin de classa Adrian n’èra pas disponible per la partida de morpion quotidiana. O lo con ! Èra la léger lo 5, Harry Potter e l’Òrdi deu Fènix. De notar la perspicacitat deu professor que s’es benlèu dit que lo gojat èra a legir un diccionari de la filosofia (984 paginas…). Com es un amic, me la prestat.

Me brembi que coma soi un cusson, èi descargat lo 6 en PDF (o ! Es mau !), e me soi quitament descargat lo 7 en anglés, pr’amor avèvi pas la paciéncia d’esperar la sortida francesa (es mau tanben, mes es onorable d’un vejaire intelectuau !).

Bon, per çò qu’es deus filmes, decebut per l’adaptacion deu Senhor deus Anèths, soi pas anat au cinèma. Çaquelà, lo 3 m’agradè. Èi descargat lo 5 e lo 6 (O !) que son tròp sornes d’un punt de vista picturau, e cau díser la vertat, èi de mau dab los ados !

Es per despieit que’m anat véder lo setau dissabte, e pr’amor qu’èm de vedèus mei que tot ! Entre Los Mocadors sus la laca d’Arcaishon o « com se préner quauques més de vacanças pagats per la produccion » de Canet e Potiche, la causida èra pas aisida ! Fin finau, regreti pas ! Lo filme es plan fidèl au libe, e lo hèit d’ic aver trencat en duas partidas (la segonda sortirà en julhet se’m sembla) sèrv l’istòria. Evidentament, la purmèira rason es mercantila : es la fin de 10 annadas de temps d’abonde e la garia aus ueus d’aur se va lèu passar au topin. Totun, lo hiu de l’istòria es plan respectat e i a pas nada alambicacion. Corrècte.

Es un episòdi qu’es aquí entà clavar un istòria ont se parla d’un Senhor de las Tènebras, se cau donc esperar tota una tropa de mòrts. I a personatges aus quaus nos èram estacats que van pas véder la fin. E causa estranha per un Harry Potter, i a de paisatges deus bèths.

Soi estat plan susprés per la qualitat deu filme. Es un bon divertiment, plan hèit e tot. Las 2h25 passan plan. Pensi que serèi au rendetz-ve per la dusau partida.

 

Tè o Cafè ?

6 Dec
Lo TARDIS, vaishèth deu Doctor dens Doctor Who

Lo TARDIS, vaishèth deu Doctor dens Doctor Who

Se me balhatz la causida, m’agradaré mei un monde shens television qu’un monde shens libe. Pòt semblar estar una frasa telefonada, d’alhors, es una frasa telefonada. S’encontra mei, dens un mitan chic o mic culturau, coma l’es lo mitan occitanista, de personas estacadas a la literatura qu’a la television. Es pas forçat a 100%, las causas cambian. I a ben una drèita descomplexada, dèu donc existir una mena de categòria d’afogats de cultura televisuau descomplexats. D’alhors, ic disi shens nada vergonha, soi un fanatic de Doctor Who, e los filmes de cinèma que m’agradan lo mei son los filmes d’accion. Lo darrèir en data, que me balhè un plaser vertadèir es l’Agéncia Tot Risc, l’adaptacion de la seria televisada plan coneishuda deus telespectators de TF1 dens las annadas 80 e 90. Aquèth filme es colhon e hart de testosteròna, pas briga seriós, mes au mensh, i a pas de coneria dedins de la mena « Ricard Ier d’Englatèrra es mòrt en França » (Robin Hood de Ridley Scott) o « Balha me la sau, hè hred aqueth ser e mon pair es PDG donc soi desesperat per la vita aisida qu’èi » (Vòli parlar deu « cinèma d’autor » francés). Pensi pas que lo realizator aja ensajat de har una satira de la societat americana, o una descripcion ponchuda de las relacions entre l’U.S. Army e la C.I.A. Lo cinèma m’agrada purmèir que tot quan es un divertiment. Benlèu qu’ad una epòca èi avut un comportament tròp elitista de cap au cinèma (coma dab la musica d’alhors, ensajarèi d’en parlar un aute dia). Me la jogavi « Kubrick es un gran » e tot aquò, quan fin finau, au mei pregond de jo, los sons filmes me hasèvan cagar. Plan segur, Eyes Wide Shut es un merda, mes bon, lo filme a de las cinconstàncias atenuativas : Kubrick es mòrt avant lo montatge. Çaquelà, shens díser que Full Metal Jacket o Shining son maishants, m’agradan pas. Es atau.

Tot aquò per díser que… A merda, me soi perdut lo hiu !