Lo filme

Lo filme es metut en imatges per Jean-François Hautin, e produsit per la SMAC e las Nueits Atipicas de Lengon (dont Patrick Lavaud es lo director). Pendent 45 minutas, Lavaud hè l’entrevista, en gascon, de Raymond Lagardère, vadut en 1925 a Sòra, dens lo massis de las Lanas des Gasconha.

Hilh de meitadèir-gemèir, Raymond Lagardèra assista a 12 ans au congrès deus sindicats gemèir que se debana a Sent Sefrian. A 14, comença d’èster meitadèir-gemèir eth-medis. Puish vaquí la guèrra de 39-45, l’aucupacion alemanda. En 1943, es recrutat per lo PCF clandestin per distribuir l’Humanité, puish s’engatja dens lo maquis lanés. A la liberacion, comença son engatjament sindicau e puja chic a chic de representant locau a secretar generau de la Federacion de gemèirs e meitadèirs deu Sud Oest (1965-1990). A costat d’aquò, estot president deu cercle obrèirs de Sent Sefrian pendent 30 ans, e elegit locau 41 ans.

Podem aver duas criticas sus la fòrma deu filme : l’imatge e la realizacion. Chic de mejans permetan pas d’aver un cameraman deus bons, e de còp l’imatge en patís. Dens la realizacion, regretam a còps lo manca de pregondor deu subjècte. Per exemple, l’engatjament sindicau o l’estatut de meitadèir-gemèir s’ameritan benlèu un chic mei de prigondor.

Lo desbat

La projeccion èra donc seguida d’un desbat. La sala èra combla (un centenat de personas). Quauquas testimoniatges de personas urosas d’enténer lo “patoés de lors pairs”, mes sustot quauquas precisions de Raymond Lagardère sus causas non ditas dens lo filme.

• Raymond Lagardère dens l’emission de Daniel Mermet Là-Bas si j’y suis.

• Raymond Lagardère, Sous les grands pins, mes espoirs, mon passé. Espace Marx Aquitaine Bordeaux Gironde, IHSA CGT, 12€.

]]> http://omidelafotografia.wordpress.com/2012/01/28/raymond-lagardere-gemeir-de-gasconha/feed/ 0 Òmi de la Situacion Raymond LAgardère, gemèir de Gasconha http://omidelafotografia.wordpress.com/2012/01/10/excitants-occitans/ http://omidelafotografia.wordpress.com/2012/01/10/excitants-occitans/#comments Tue, 10 Jan 2012 09:51:49 +0000 Òme de la Stacion http://omidelafotografia.wordpress.com/?p=1014 ]]> S’etz pas occitanistas, avetz benlèu mancat lo buzz. Lo 6 de genèir, lo jornau esportiu francés L’Équipe hasot sa una dab un títol que tremolèt l’Occitanista convinçut : Excitants Occitans !

Sus Facebook, es la desbondada. Imaginatz, lo mot occitan emplegat en una deu  quotidian esportiu lo mei vielh de França. Lo nom de nòsta lenga, de nòste país, de nòsta amna… Vertat, a purmèra vista, es una avançada de las bonas per la visibilitat e la reconeishença. Mes perque un títol atau ? Qu’avem hèit per meritar aquò ?

Es simple, es per soslinhar la preséncia d’un nombre consequent de jogadors occitans dens l’efectiu selectionat per Philippe Saint-André (seleccionaire deu XV de França de rugbí) per l’estagi de preparacion au Tornei das 6 Nacions. Segon lo jornau, son 12 jogadors de l’Estadi Tolosan que son estats causits !

E los autes ?

Per L’Équipe, los Occitans son los jogadors tolosans. Pas mei. Que díser deus 7 jogadors de Clermont, deus 2 de Montpelhier, e deus de Castres e Tolon ? Fin finau, son pas 12 mes 23 occitans sus 30 jogadors seleccionats !

Que L’Équipe, qu’es a l’encòp un mèdia francés e un mèdia esportiu, sii pas ponchut sus la question de la geografia occitana, aquò ic podem acceptar. Mes que los Occitanistas se congratulan d’una reussita atau,…

Edit de la nueit pregonda : fin finau, èi pas besonh de pagar per cambiar lo hons. Illustrator power, e es mensh ròse.

Edit deu matin : Fin finau ultim, pòdi tot cambiar, es hòu !

En mei d’aquò, èi duas occupacions : m’encuenti de dus cors d’occitan per adults en Gironda e me soi gahat la frèbe buscadèira.

Los cors d’occitan, me prenen pas que 3 òras per setmana. Totun, com es lo purmèir còp qu’ensenhi, me fau hargar mon cors, setmana après setmana, shens tròp saber se aurà succès. Pr’amor la tòca per un cors d’occitan, es pas tant l’eficacitat que l’adictivitat ! Dejà qu’avem pas tròp d’aprenents, ne’us fau pas perder en rota ! Fau damorar interessant. Èi donc prés lo partit de ne pas i anar tròp hòrt (dejà se mestrejan l’indicatiu a la fin de l’annada serà una victòria !) mes de i anar ludicament. La setmana passada, èi passat una òra e mieja a parlar de cassa a la paloma, de corsa de taurs, de dança e de patrimòni locau. Dens la lenga, plan segur ! Dab lo chic qu’am vist aus cors passats, e un chic d’ajuda per lo vocabulari, se son desmesclat plan com fau. Lo còp que ven serà mei classic dab un tèxte e quauques questions, per pas perder los qu’an besonh d’un cors estructurat (òc, i en a…). Ensaji tanben de des-bearnizar los tèxtes. Pr’amor ic fau avoar, la produccion literària girondina es pas tròpa. E per jo, lo parlar vasadés es enqüèra pró viu dens son maine per i èster benlèu pas ensenhat mes au mensh muishat. Tot aquò per díser que cada setmana me fau un bon 3 òras de preparacion (pr’amor soi tanben un fanatic de la presentacion polida de la fica de vocabulari…) E puish totas las fautas que hèi suu blòg, èi pas lo drèt d’ic har en cors e sus mas ficas, donc la relectura e la recerca lexicau es obligatòria… E puish soi pas jamei concentrat, donc sauti aisidament de ma preparacion a un article de hons sus l’investitura deus agents municipaus en zònas pastoraus…

La frèbe buscadèira, es auta causa… Dab un amic, avem sengles parcèlas de bòsc a entretiéner. Son pas granas proprietats, mes vienen d’una epòca on las familhas èran mei ricas. Son pas lo resson d’un atge d’aur mes d’un atge de tèrra. Sa familha qu’en a mei que la mia, mes es sonque pr’amor la mia s’es descatida quauquas generacions mei d’òra. Enfin, vaquí, èm pas rics proprietaris (d’alhors, que sii eth o jo, possedim pas un centimètre quarrat, tot es a las familhas), aus mons despassam pas l’ectara, mes fau entretiéner l’eritatge. E autant una maison sus la laca d’Arcaishon o un apartament a Bordèu pòden crear quauques chepics dens una familha, autant per anar trencar castanhs e acaciàs lo dimenge matin a 8h sos la pluja i a pas tròp de concurréncia… Son pècs los que mancan aquò, vos vau contar una jornada tipa.

• 8h : me desvelhi.
• 8h15 : desbarbolhatge. Pas besonh de se lavar per l’annada, dens duas òras pudarèi la husta, la sudor, lo graish de cadena e l’essença.
• 8h30 : truqui a la pòrta de l’amic. Esdejuat seriós dab bacon and eggs, cafè e chocolatinas.
• 9h : èm sus los lòcs. Verificacion deu materiau. Tension e agusatge  de la cadena, verificacions de la reserva de carburant mes mei que tot de graish. Shens graish, la cadena pòt petar. Demaratge de las estroncaderas.
• 9h30 : un aubre vòu pas càder. Son cabèir es près dens un aute. Fau tot tirar dab la còrda, a la man (pas de tractor, pas de chivau…)
• 9h50 : l’aubre es cadut, mes minjam una mandarina per se reviscolar. Vaquí, pudi la husta, la sudor, lo graish de cadena e l’essença.
• 11h : s’estancam 10 minutas per anar cercar d’aiga au vilatge.
• 13h : fin de las ostilitats. Docha. Cambiament de vestits
• 13h30 : ustras e pastèr. Dab vin roi o blanc, segon arrivatge.
• 14h30 : despart per Pessac per véder la partida de rugbí au Bordèu Estudiant Club.
• Au cors de la partida : L’arbitre es maishant, l’entrenaidor es ulcerat, los parents de jogadors insultan l’arbitre, los jogadors se patacan.
• Fin de partida : cervèsa a l’estanquet deu club dab tot lo monde dab respècte. Dab un chic d’astre, i a benlèu una partida de pelòta dens lo trinquet que’s au ràs de l’estanquet.
• A la nueit : tornar a casa. Lo vente es rond, los muscles aflaquits. La fatiga fisica (ad aquesta escala), es mei sana que la lassituda d’una jornada de transpòrt en comun, d’amassadas, de cors magistraus, d’encontras dab rompa-bassas. Lo cap es vuèit, pòdi profieitar deu repòs.

Èri pas caud a la debuta, i a 3 o 4 més quan èi entenut a parlar deu film. Tintin, pensavi que n’en èri pas fan. Perque ? Segurament lo costat “Hergé èra un facho, etc”. Pensi que hasèvi una fixacion sus Tintin au Congo e Tintin au país deus Soviets.

Èi legit cada libe i a un vintenat d’annadas en vacanças en çò de la mairia, e per legir 23 albums (sabèvi pas per Tintin et l’Alph-Art) en duas setmanas, pensi que m’a agradat. Fin finau, per me decidir, èi tornat legit Objectiu Luna e Avem marchat sus la Luna.

Lo film es vertadèrament bon. L’esperit Tintin i es. La sola causa desastrosa es la cara de bolimics deus Dupondt…

Vos brembatz qu’èi crompat un metòde de japonés ? Bon, au cap de très més soi pas briga bilingue, mes èi descubert quauques aspèctes que vau ensajar de partatjar dab vosautes. Atencion, ma pedagogia vos pòt desgostar d’apréner la lenga…

Exemple :

• 日　aquí se legís ni (mes es pas tostemps lo cas…) e vòu díser sorelh ;
• 本　se legís hon e vòu díser la hont, l’origina ;
• 語　es go e aquò vòu díser lenga.

Sorelh, hont, lenga… Sorelh + hont = Japon …. perque ? lo Japon es lo país deu sorelh lhevant, non ? La d’on ven lo sorelh. Nihongo > la lenga de la on lo sorelh se lheva.

Aisit, ins’t it ? Lo chepic es que i a chic o mic 45ooo kanji…

Sonque 45000 ? Aisit ! En mei d’aquò, los Japonés consideran que n’i a que 1945 que son d’usatge comun. Pfiu !

S’etz un chic decebuts d’aver sonque 1945 kanji a apréner, vaquí quauque ren per vos tornar lo morau :　vos brembatz, èi escriut “日aquí se legís ni (mes es pas tostemps lo cas…)”. E òc… Segon mon pitchon manuau, lo kanji 日 se pòt prononciar :

• nichi
• jitsu
• hi
• ka

las duas purmèras fòrmas, son de lecturas on’yomi (derivada deu chinés) e las duas darrèras son de lecturas kun’yomi (lectura japonesa originau). Quan es que fau causir de légir on’yomi o kun’yomi ? Bona question…

Tanizaki Junichirô 谷崎 潤一郎

Le coupeur de roseaux

Es l’istòria d’un òme que per la hesta de la lua plea (O-Tsukimi お月見) se va passejar deu costat deu temple de Minase, consacrat a un l’emperor Go-Toba deu segle 13. Donc, se passeja de nueit, dab la lutz de la luna, e una botelha de sake caud, en pensar a la vida de Go-Toba, e a l’istòria de la region (lo parçan d’Ōsaka). A un moment, sus un banc de sabla deu flumi Yodo on s’es estancat per espiar la lua, encontra un òme que li balha un chic mei de sake e li conte que va cada annada, per la hesta de la lua plea, espiar capvath una plaishaga çò que se debana dens un ostau au bòrd d’un estanh.  Ten aquesta cotuma deu son pair (Sheribashi) qu’estó ligat ad aqueth ostau pr’amor de la mestressa deus lòcs, O-Yû. Lo pair estot amorós d’O-Yû, mes coma l’a pas podut marridar pr’amor qu’es veusa dab un dròlle, a pres la soa sòr, O-Shizu. La sòr s’en ren compte, e se ren compte tanben qu’aqueste amor es partatjat per O-Yû. Va donc, per devoament per son ainada, favorizar la relacion entre lo son òme e O-Yû. Aquò desboca sus una mena de triangle amorós ambigú…

O-Yû es distinguida. Lo Sheribashi s’en es enamorat pr’amor d’aquò. Es distinguida, esnòb, e egoïsta. Enfin es un chic mei complicat qu’aquò (pp 72-73) :

Celle-ci possédait de nombreux frères et sœurs : outre la sœur cadette qu’elle avait amenée avec elle au théâtre, elle en avait encore d’autres plus âgées et plus jeunes qu’elles, mais de toutes, c’était elle la préférée de ses parents, qui lui réservaient un traitement de faveur, et lui passaient, dit-on, tous ses caprices. Sans doute ce traitement était-il dû pour une part à la beauté qui distinguait O-Yû de tous ses frères et sœurs, mais ces derniers à leur tour considéraient tous O-Yû comme un être à part et trouvaient naturels les privilèges dont elle jouissait. Pour parler comme ma tante, “O-Yû était l’enfant chérie de la fortune”. Non qu’elle réclamât elle-même ces faveurs, ni qu’elle se conduisît d’une manière arrogante ou capricieuse ; c’était au contraire son entourage qui cherchait à la ménager de manière qu’elle seule n’eût jamais à éprouver la moindre peine, qui la choyait et l’entourait de soins telle une princesse. Chacun aurait donné sa vie pour lui éviter les épreuves de ce monde. O-Yû était ainsi faite que tous, ses parents, ses frères et sœurs, ses amies, tous ceux qui l’approchaient, étaient conduits à agir ainsi avec elle. Lorsque ma tante, adolescente, se rendait chez O-Yû, elle avait pu voir, elle aussi, que celle-ci était traitée comme un véritable trésor de la famille Kosobe, qu’on ne lui laissait pas faire de ses propres mains la moindre tâche quotidienne, que ses autres sœurs enfin prenaient soin d’elle comme si elles étaient des servantes, et cela de la manière la plus naturelle, tandis qu’O-Yû, qui était l’objet de ces attentions, les recevait dans la plus parfaite innocence.

O-Shizu es tant ligada a la soa ainada qu’a donc decidit de li facilitar la relacion dab Sheribashi. L’egoïsme d’O-Yû non se pòt apariar que dab lo devoament viciós d’O-Shizu (pp 97-98) :

Son fils était alors déjà sevré et il y avait en outre une nourrice pour s’occuper de lui, si bien qu’il ne lui arrivait presque jamais de le prendre avec elle. Mais une fois, alors qu’ils étaient allés admirer les cerisiers à Yoshino, le soir à l’hôtel, O-Yû déclara qu’elle avait une montée de lait et demanda à O-Shizu de lui téter le sein. Mon père, qui était témoin de la scène, dit en riant qu’elle s’y prenait très adroitement.
« “C’est que j’en ai l’habitude, lui répondit O-Shizu. Aussitôt après l’accouchement, Hajime a été confié à une nourrice, et ma sœur m’a souvent demandé de la soulager en lui tétant le sein.”
« Et comme mon père l’interrogeait sur le goût qu’avait ce lait :
« “Je n’ai pas gardé de souvenir du temps où je tétais ma mère, mais quand j’en bois aujourd’hui, je le trouve d’une étonnante douceur. Goûtez-en, vous aussi”, lui répondit-elle en recueillant dans une tasse le lait qui dégouttait du mamelon et en le lui présentant. Mon père en prit donc un peu sur le bout de sa langue et dit, avec une indifférence feinte, qu’il était en effet très sucré ; mais comme il ne pouvait pas croire qu’O-Shizu eût agi sans aucune intention particulière, ses joues s’empourprèrent malgré lui, et ne tenant plus en place, il se réfugia sur le balcon, répétant : “Quel drôle de goût ! quel drôle de goût !”, tandis qu’O-Yû, amusée, faisait entendre son rire sonore.

Es la mia purmèra aprocha de la literatura japonesa donc vòli pas generalizar. Totun, l’òbra de Tanizaki sembla pròcha de l’idèa que podem aver deu Japon. Elegància,  devoament e onor. L’elegància d’O-Yû e lo devoament d’O-Shizu son portat a un paroxisme tau que son de valors negatiu. Aquestas duas valors que son normaument consideridas coma vetuas son portada ad un nivèu destructor.  La sola valor que poderà tornar lo triangle amorós dens la societat es l’onor. La familha de las duas sòrs, per sauvar l’onor deu nom, botarà un punt finau ad aquesta decadéncia en tornar marridar O-Yû ad un ric fabricant de sake.

L’istòria es librament adaptada d’un conte tradicionau japonés : Kaguya-hime no Monogatari かぐや姫の物語 (Lo conte de la princessa Kaguya) tanben aperat Taketori Monogatari 竹取物語 (lo conte deu trencaire de bambó). Kaguya es una gojata hòrt bèra, lo quite Emperor la vòu esposar, mes es impossible pr’amor es pas umana, ven de la Lua. Fin finau, a la fin, s’en tòrna dens son pòple, las causas tornen a la lora plaça.

Aqueth non hè pas que 120 paginas, mes se cercatz sus lo web, trobaretz monde per díser que la 40 purmèras son cagantas e inutilas. De hèit, las 40 purmèras son consacradas au viatge deu narator dens la campanha, dinc a la rencontre dab lo contaire. Son 40 paginas de descripcion, de citacions de poemas japonés tradicionaus, d’elements istorics sus la region, etc… Pensi pas, au contra deus internauts avisats, que sii una error de l’autor. Pensi que son 40 paginas necessàrias per nos menar dinc au raconte. 40 paginas de refleccion, de béver tanben pr’amor fau pas oblidar que se tapa una botelha de sake l’òme, avant d’encontrar aqueth misteriós contaire… Aquò explica benlèu un chic l’estranh deu raconte. Vau hèser un parallèle pèc : dens lo Lord of the Ring de Tolkien, i a un passatge deus cagants que m’a estancat a la purmèra lectura, e qu’a estancat hòrt de monde, es lo sejorn deus Hobbits hens la vielha seuva a costat de la Comtau. Son perdut dens la vielha seuva, i a un sauç que’us vòu minjar  e son sauvats per un estranh personatge : Tom Bombadil. Minjan dab Tom e la soa hemna, dens lo son ostau que sembla protegit per una vielha magia, e causa estranha : l’Anèth a pas lo mendre poder sus Tom, podem quitament díser qu’es lo contrari. Totun, es un passatge deus cagants. Es flac, i una mena de torpor que s’empara deu legidor. E justament, es aquò l’interest deus dus capítols : podem èster temptats de s’estancar aquí, protegit per Tom, dens la soa maison on l’Anèth a pas lo mendre poder, lunh de la guèrra, deu Mau, e tot aquò. Mes fau contunhar, per sauvar la Tèrra deu Mitan, e quan sorten de la seuva, sus lo Haut de Galgals, Tom lor balha las espadas trobadas dens lo tahuc deus Númenors, son parats per l’aventura. Per tornar a Tanizaki, e ad aquesta 40 paginas, es la medisha causa. Lo narator se deisha anar a una contemplacion, ad una torpor, ad una briaguera taus que sap pas mei (e nosautes tanpauc) se lo contaire es reau o s’es gessit de l’imaginacion deu narator. (Après una dusau lectura, aquesta purmèra partida m’a semblat mei fluida. Conselhi aus que la troban pesuga de tornar légir un Victor Hugo, les Misérables per exemple dab 100 paginas sus l’argòt o 50 sus los merdèrs de París…)

M’apercebi a la fin de la redaccion d’aquèth article (que ma pres quauques dias pr’amor 1) soi lent e 2) èi tornat légit lo libe),  coma a la fin de cada déver de literatura, istòria o filosòfia que tornavi au licèu puish a la fac, qu’èi mila causas a díser sus aquèth libe e qu’èi trobat la pista de seguir per hèser una bona analisi. Mes coma a l’epòca, èi vertaderament la canha de tot tornar préner, de tot tornar botar en question. M’en desencusaratz. Espèri sonque que vos èi balhat l’envèja de légir aquèth libe (120 paginas e 2€, es pas la mòrt !), e vos deishi vos hèser lo vòste punt e vista.

2 €, ISBN : 978-2-02-030407-3

Lo còp que ven, lo mesme autor, mes en mei brut dab  Le meurtre d’O-Tsuya (お艶殺し O-tsuya koroshi).

I a un més, la passion èra lo Japon e la lenga japonesa. S’es un chic apatzat despuish, mes lo borbolh i es enqüèra, l’enteni. Tot aquò comencet per la cosina, pr’amor èm anats minjar de sushi 寿司 e nos èm dits que devèva pas èster complicat d’ic hèser. E vertat es pas complicat. (Se un dia etz convidats en çò d’amics que hèsen la gòda pr’amor qu’an hèit de sushi, son de cacos. A costat deu maki 巻き寿司 (lo rotlat dens la huelha d’alga), o deu nigiri 握り寿司 (lo peish pausat sus una boleta de ris), la tarta aus pomas es una recèpta hautament elaborada). Apres soi passat a una cosina un chic mensh clincanta que lo sushi dab quauques plats mei familiaus (lo Takikomi gohan 炊き込みご飯 per exemple). La cosina mena dinc au biais de se tenir en taula, pr’amor passat lo costat exotic, sembla estranh de minjar dab baguetas (hashi 箸) per un occidentau, e perque utilizan un ricecooker o un bento ? Donc de la taula, passam a la sociologia (un chicòi, e ? Soi pas lo Pierre Bourdieu de la societat japonesa) e quan passas lo ton temps libre a catalogar una bibliotèca occitana, naturaument, l’etapa ultima es la literatura japonesa.

G©®gle estot mon amic (èra avant l’ahar Mela…), Wikikipèdia tanben, e èi donc decidit de me penchar sus Tanizaki Jun’ichirō 谷崎 潤一. Perque ? Pr’amor de la lei deu Am-stram-gram pic e pic e colegram, article 3 alinea 4. (L’algoritme de la botica deu site de l’IDECO es basat sus la medisha lei per te perpausar un article a l’escadut. S’es IDECO, es seriós, non ?)

Tanizaki (es son nom, e Jun’ichirō es lo petit nom, los Japonés inversan, es atau) es nascut en 1886 a Tokyo hens una familha de rics mercadèirs, e avot una enfancia urosa (segond Wikiki qu’estot a l’escòla dab eth). Quan lo gran se passa l’arma a gaucha (era lo mèste), la familha cad un chic los degreus de l’escala sociau, e bon, patin e cofin lo Jun’ichirō se cerca un chic. A la plaça de mercadèir, se descubrís escrivan (aquò es una ellipsi pr’amor soi pas Mireille Dumas). Bon e deu còp, es escrivan a la Beigbeder, es a díser dab la dròga, l’acòl e las putas. En 1923, Tokyo es fracassat per un tèrratrem, Tanizaki escapa a la mòrt sap pas com, s’en va deu costat de Kyoto e descubrís la region, que marcarà son òbra.

Bèra biografia. Me haré cagar de véder despuish l’aute costat deu ridèu blanc de la mòrt un tau elògi funebre…

Bref…

Me soi donc crompat en purmèr dus libes corts Le coupeur de roseaux et Le Meurtre d’O-Tsuya. E com m’an agradat, ma Forever Polida m’a crompat La clef e Le Journal d’un vieux fou (mes aqueth l’èi pas enqüèra legit).

Vos perpausi donc una seria d’article, a rason d’un per libe, per vos hèser descubrir aqueth monde. Vam començar dab Tanizaki, puish vederam per la seguida.

Es pas una bona navèra :

http://melanizetofre.blogspot.com/

Edit  deu 16/10/2011 :
Bon, fin finau las causas se son restablidas.
Èm sauvats !

L’èi avuda quan èri dròlle e que hasèvi au tennis. Es pas la classa aquò ? l’èi trobada dens lo vielh tiret d’un vielh mòble, tota cascanta. A pas devut véder la lutz deu sorelh despuish una decennia (o duas…)

Bon, çò qu’es mensh la classa es que l’èi avuda shens passar lo test… Me l’an balhada pr’amor n’avèvi pas mancat nat cors dens l’annada. E es benlèu pas una maishanta causa, pr’amor qu’èi cercat un chic sus lo web, e los critèris d’evaluacion son aquèths :

• Enviada en Còp Drèt dens lo terrenh de simple ;
• Renviada en Còp Drèt et Revèrs dens lo terrenh de doble ;
• Servicis a partir de la linha de servici, de cap a se.

Donc s’avètz plan comprés, cada accion non pren pas en compte lo hèit que i aja un hialat. Sembla normau per eths de passar lo hialat. Estranh aqueth biais de pensar…